Տրանեքսամ

Տրանեքսամը (Traneexam) հակաֆիբրինոլիտիկ դեղամիջոց է, որի ակտիվ նյութը տրանեքսամիկ թթուն է։ Այն պատկանում է հեմոստատիկ (արյունահոսությունը դադարեցնող) խմբին և օգտագործվում է արյունահոսությունների կանխարգելման և բուժման համար՝ արգելակելով պլազմինոգենի ակտիվացումը դեպի պլազմին։ Թողարկվում է 500 մգ դեղահատերի և 100 մգ/մլ ներարկման լուծույթի ձևով։ Հիմնական նշանակումն է կանխել կամ դադարեցնել տարբեր ծագման արյունահոսությունները, այդ թվում՝ վիրահատություններից հետո, տրավմայի դեպքում, մենորագիայի ժամանակ և ժառանգական անգիոոտիկային այտուցի սուր նոպաների դեպքում։ Ապրանքը առանձնանում է իր արագ ազդեցությամբ և համեմատաբար լավ հանդուրժողականությամբ։ Այն լայնորեն կիրառվում է գինեկոլոգիայում, վիրաբուժությունում, օրթոպեդիայում և հեմատոլոգիայում։ Տրանեքսամը չի ազդում արյան մակարդման գործընթացի վրա, այլ միայն արգելակում է ֆիբրինոլիզը։

Առկա դեղաչափեր՝ 500 մգ դեղահատեր, 250 մգ դեղահատեր, 100 մգ/մլ ներարկման լուծույթ (5 մլ և 10 մլ ամպուլներում)

Տրանեքսամիկ թթուն հակաֆիբրինոլիտիկ միջոց է, որը մրցակցային ձևով արգելակում է պլազմինոգենի կապումը ֆիբրինի հետ, ինչի հետևանքով խոչընդոտվում է պլազմինի առաջացումը և ֆիբրինի լուծումը։ Այն նաև ուղղակիորեն արգելակում է պլազմինի ակտիվությունը։ Դեղը արագորեն կլանվում է ստամոքսաղիքային տրակտից՝ կենսահասանելիությամբ մոտ 30–50 %։ Առավելագույն կոնցենտրացիան արյան պլազմայում հասնում է ընդունումից 2–3 ժամ անց։ Տրանեքսամիկ թթուն գործնականորեն չի կապվում պլազմայի սպիտակուցների հետ և հավասարաչափ բաշխվում է օրգանիզմում, ներթափանցում է հյուսվածքներ և հեղուկներ։ Անփոփոխ վիճակով հիմնականում դուրս է բերվում երիկամների միջոցով։ Կիսատրոհման ժամանակը կազմում է մոտ 2 ժամ։ Ազդեցության սկիզբը ներարկային ձևի դեպքում գրեթե անմիջական է, դեղահատերի դեպքում՝ 30–60 րոպե։ Ազդեցության տևողությունը կախված է դեղաչափից և կազմում է 3–4 ժամ։

Ակտիվ նյութ՝ տրանեքսամիկ թթու (Tranexamic acid)։

• 500 մգ դեղահատեր՝ 500 մգ տրանեքսամիկ թթու մեկ դեղահատում
• 250 մգ դեղահատեր՝ 250 մգ տրանեքսամիկ թթու մեկ դեղահատում
• Ներարկման լուծույթ՝ 100 մգ տրանեքսամիկ թթու 1 մլ-ում (այսինքն՝ 500 մգ 5 մլ ամպուլում և 1000 մգ 10 մլ ամպուլում)

Օժանդակ նյութեր՝ միկրոբյուրեղային ցելյուլոզա, պովիդոն, կալցիումի ստեարատ, տալկ, կոլոիդային սիլիցիումի երկօքսիդ (դեղահատերի համար)։ Ներարկման լուծույթը պարունակում է ջուր ներարկման համար և երբեմն նատրիումի հիդրօքսիդ կամ աղաթթու pH-ի ճշգրտման համար։

• Մենորագիա և այլ գինեկոլոգիական արյունահոսություններ
• Վիրահատություններից հետո արյունահոսությունների կանխարգելում և բուժում (այդ թվում՝ սրտի, օրթոպեդիկ, միզասեռական համակարգի վիրահատություններ)
• Տրավմատիկ արյունահոսություններ
• Ատամնաբուժական միջամտություններից հետո արյունահոսություն հեմոֆիլիայով հիվանդների մոտ
• Ժառանգական անգիոոտիկային այտուցի սուր նոպաներ
• Տրավմայի դեպքում արյունահոսության ռիսկի նվազեցում (TRAUMA սխեմայով)
• Ուռուցքային հիվանդությունների հետ կապված արյունահոսություններ

Հակացուցումներ.

• Հիպերսենսիտիվություն տրանեքսամիկ թթվի կամ դեղի որևէ այլ բաղադրիչի նկատմամբ
• Թրոմբոէմբոլիկ հիվանդությունների ծանր ձևեր (թրոմբոզ, թրոմբոֆլեբիտ)
• Արտահայտված երիկամային անբավարարություն
• Գլխուղեղի արյունահոսություն (ինտրակրանիալ արյունահոսություն)
• Ակտիվ թրոմբոզ
• Տեսողության խանգարումներ (գույնի ընկալման խանգարումներ)
• Սուբարախնոիդալ արյունահոսություն
• Տարիքը մինչև 18 տարեկան (անվտանգությունն ու արդյունավետությունը չեն հաստատվել)
• Հղիություն
• Կրծքով կերակրում

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Շատ հաճախ (≥1/10). սրտխառնոց, փսխում, փորլուծություն
• Հաճախ (1/100-ից մինչև 1/10). գլխապտույտ, գլխացավ, հոգնածություն
• Ոչ հաճախ (1/1000-ից մինչև 1/100). ալերգիկ ռեակցիաներ (մաշկային ցան, քոր, ուրիկարիա), հիպոթենզիա (արագ ներերակային ներմուծման դեպքում)
• Հազվադեպ (1/10000-ից մինչև 1/1000). տեսողության խանգարումներ (գույնի ընկալման խանգարում, աչքերի չորություն), թրոմբոէմբոլիկ բարդություններ
• Շատ հազվադեպ (<1/10000). կոնվուլսիաներ, գլխուղեղի իշեմիա, անաֆիլակտիկ շոկ

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ.

• Հակամակարդիչների (հեպարին, վարֆարին) հետ համատեղ օգտագործումը պահանջում է զգուշություն և լաբորատոր վերահսկում, քանի որ կարող է փոխել մակարդման ցուցանիշները
• Չի խորհուրդ է տրվում համատեղել այլ հեմոստատիկ միջոցների (օրինակ՝ ապրոտինին) հետ առանց բժշկի հսկողության
• Ներերակային ներմուծման դեպքում չի կարելի խառնել այլ դեղերի հետ մեկ ներարկիչում կամ ինֆուզիոն համակարգում
• Սննդի հետ փոխազդեցություն չի նկարագրվում, սակայն սնունդը չի ազդում դեղի կլանման վրա
• Ալկոհոլի հետ համատեղ ընդունումը չի խորհուրդ տրվում, քանի որ կարող է ուժեղացնել գլխապտույտը և գլխացավը, ինչպես նաև բարձրացնել թրոմբոզի ռիսկը

Գերդոզավորում.
Ախտանշաններ. սրտխառնոց, փսխում, գլխապտույտ, գլխացավ, հիպոթենզիա, տախիկարդիա, գլխուղեղի իշեմիա, կոնվուլսիաներ, տեսողության խանգարումներ։ Ծանր դեպքերում հնարավոր է թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների զարգացում։
Ինչ անել. անհապաղ դադարեցնել դեղի ընդունումը, դիմել բժշկական օգնության։ Բուժումը սիմպտոմատիկ է։ Տրանեքսամիկ թթուն հեռացվում է հեմոդիալիզի միջոցով։

Դեղահատերն ընդունվում են ներս՝ ջրով, անկախ կերակրից։ Մեծահասակների համար սովորական դեղաչափը կազմում է 1000–1500 մգ (2–3 հաբ 500 մգ) օրական 3 անգամ։ Մենորագիայի դեպքում ընդունում են 1000 մգ օրական 3 անգամ առնվազն 4 օր։ Վիրահատությունների ժամանակ կանխարգելման համար օգտագործվում է 10–15 մգ/կգ ներերակային կամ 1 գ բերանային ընդունում։ Երեխաների համար դեղաչափը հաշվարկվում է 10–25 մգ/կգ մարմնի քաշի վրա օրական 3 անգամ։ Ներարկային ձևը ներարկվում է դանդաղ ներերակային (մոտ 1 մլ/րոպե)։ Բուժման տևողությունը սովորաբար 2–8 օր է և կախված է կլինիկական պատկերից։ Երիկամների անբավարարության դեպքում դեղաչափը պետք է կրճատվի։

պահել 15-25°C ջերմաստիճանում, պաշտպանված լույսից և խոնավությունից, երեխաների համար անհասանելի վայրում, պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության ընթացքում օգտագործվում է միայն խիստ անհրաժեշտության դեպքում, քանի որ տվյալները սահմանափակ են։ Կրծքով կերակրման ժամանակ դեղը անցնում է կաթի մեջ փոքր քանակությամբ, ուստի պահանջվում է զգուշություն։ Երեխաների մոտ օգտագործվում է խիստ ցուցումների առկայության դեպքում և միայն բժշկի վերահսկողությամբ։ Տարեցների մոտ պահանջվում է երիկամների ֆունկցիայի գնահատում և դեղաչափի ճշգրտում։ Երիկամների ծանր անբավարարության դեպքում դեղը հակացուցված է կամ պահանջում է էական դեղաչափի կրճատում։ Լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում զգուշություն է պահանջվում։ Դեղը չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա, սակայն գլխապտույտի դեպքում զգուշություն է անհրաժեշտ։