Լեվոֆլոկսացին

Լեվոֆլոկսացինը (Levofloxacin) ֆտորկինոլոնների խմբի լայն սպեկտրի հակաբակտերիալ դեղամիջոց է։ Այն օգտագործվում է տարբեր տեղակայման բակտերիալ վարակների բուժման համար։ Թողարկվում է հաբերի, ինֆուզիոն լուծույթի և աչքի կաթիլների ձևով։ Հիմնական նշանակումն է միջին ծանրության և ծանր վարակների բուժումը, երբ այլ հակաբիոտիկները անարդյունավետ են կամ հակացուցված։ Դեղը արդյունավետ է գրամ-դրական և գրամ-բացասական բակտերիաների, այդ թվում՝ Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa-ի դեմ։ Առանձնանում է բարձր կենսահասանելիությամբ և հյուսվածքներում լավ թափանցելիությամբ։

Լեվոֆլոկսացինը օֆլոքսացինի լևոռոտացիոն իզոմերն է, որն ունի ավելի բարձր ակտիվություն և ավելի լավ հանդուրժողականություն։ Այն արգելակում է բակտերիալ ԴՆԹ-գիրազ և տոպոզոմերազ IV ֆերմենտները՝ խանգարելով ԴՆԹ-ի սինթեզին և հանգեցնելով բակտերիաների մահվան։ Դեղը նախատեսված է մեծահասակների համար և որոշ դեպքերում՝ 6 տարեկանից բարձր երեխաների համար (սահմանափակ ցուցումներով)։ Առկա դեղաչափեր՝ 250 մգ, 500 մգ և 750 մգ հաբեր, 5 մգ/մլ ինֆուզիոն լուծույթ, 5 մգ/մլ աչքի կաթիլներ։

Լեվոֆլոկսացինը ունի բակտերիցիդ ազդեցություն՝ արգելակելով բակտերիալ ԴՆԹ-գիրազ (տոպոզոմերազ II) և տոպոզոմերազ IV ֆերմենտները։ Այս գործողության հետևանքով խախտվում է ԴՆԹ-ի սուպերկոյլացումը, ինչը հանգեցնում է անուղղելի վնասների և բակտերիաների մահվան։ Դեղը ակտիվ է ինչպես աճող, այնպես էլ հանգստացող փուլում գտնվող բակտերիաների նկատմամբ։ Բանավոր ընդունման դեպքում կենսահասանելիությունը կազմում է մոտ 99%։ Առավելագույն կոնցենտրացիան արյան պլազմայում հասնում է ընդունումից 1-2 ժամ հետո։ Լեվոֆլոկսացինը լավ է բաշխվում հյուսվածքներում և մարմնի հեղուկներում (թոքեր, բրոնխներ, նախադիրտ, միզուղիներ, մաշկ, ոսկրեր)։ Պլազմայի սպիտակուցներին կապակցվածությունը կազմում է 24-38%։ Կիսատրոհման ժամանակը մոտ 6-8 ժամ է։ Դուրս է բերվում հիմնականում երիկամներով անփոփոխ վիճակում (մոտ 87%)։ Ազդեցության տևողությունը թույլ է տալիս ընդունել այն օրական մեկ անգամ։

Ակտիվ նյութ՝ լեվոֆլոկսացին (levofloxacin) հեմիհիդրատի ձևով։

• 250 մգ հաբ՝ 256,23 մգ լեվոֆլոկսացին հեմիհիդրատ (համարժեք 250 մգ լեվոֆլոկսացինի)
• 500 մգ հաբ՝ 512,46 մգ լեվոֆլոկսացին հեմիհիդրատ (համարժեք 500 մգ լեվոֆլոկսացինի)
• 750 մգ հաբ՝ 768,69 մգ լեվոֆլոկսացին հեմիհիդրատ (համարժեք 750 մգ լեվոֆլոկսացինի)

Օժանդակ նյութեր՝ միկրոբյուրեղային ցելյուլոզա, կրոսպովիդոն, կոլոիդային սիլիցիումի երկօքսիդ, մագնիումի ստեարատ, պոլիվինիլալկոհոլ, տիտանի դիօքսիդ, տալկ, մակրոգոլ։

• Շնչառական ուղիների վարակներ (համայնքային ձեռքբերված թոքաբորբ, քրոնիկ բրոնխիտի սրացում)
• Միզուղիների և երիկամների վարակներ (բարդ և անբարդացված պիելոնեֆրիտ, ցիստիտ)
• Մաշկի և փափուկ հյուսվածքների վարակներ
• Սեպտիկեմիա և բակտերիալ սեպսիս
• Տղամարդկանց և կանանց սեռական օրգանների վարակներ (պրոստատիտ, գոնորեա)
• Ոսկրերի և հոդերի վարակներ
• Ինտրաաբդոմինալ վարակներ
• Անտրաքսի (Bacillus anthracis) հետպրոթեքային թերապիա և կանխարգելում

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայունություն լևոֆլոքսացինի, այլ ֆտորքինոլոնների կամ պատրաստման օժանդակ նյութերի նկատմամբ
• Էպիլեպսիա
• Տենդինիտի կամ տենդոնի պատռման դեպքեր ֆտորքինոլոններով նախկինում բուժման ժամանակ
• Տարիքը մինչև 18 տարեկան (աճող օրգանիզմի վրա ազդեցության պատճառով)
• Հղիություն
• Կրծքով կերակրում
• Միաժամանակյա ընդունում գլյուկոկորտիկոիդների հետ (տենդոնի պատռման ռիսկի պատճառով)

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Շատ հաճախ (≥1/10). սրտխառնոց, փորլուծություն
• Հաճախ (1/100-ից մինչև 1/10). գլխապտույտ, գլխացավ, անքնություն, բարձրացած լյարդային ֆերմենտներ, փսխում, ցան, քոր, երակային ֆլեբիտ
• Ոչ հաճախ (1/1000-ից մինչև 1/100). ստամոքսի ցավ, դիսպեպսիա, փորկապություն, փքվածություն, անորեքսիա, հոգնածություն, քնկոտություն, տրեմոր, դեպրեսիա, տագնապ, հալյուցինացիա, սրտի բաբախում, հիպոտենզիա, հոդերի և մկանների ցավ, արթրիտ, տենդինիտ, շնչառության դժվարություն, արյան էոզինոֆիլների բարձրացում, լեյկոպենիա
• Հազվադեպ (1/10000-ից մինչև 1/1000). անաֆիլակտիկ ռեակցիա, անգիոիդեմա, հակաբիոտիկ-ասոցացված կոլիտ, հակաբիոտիկ-ասոցացված փորլուծություն, գլխուղեղի կոնվուլսիա, էքստրապիրամիդային խանգարումներ, զգայական խանգարումներ, պարեսթեզիա, տեսողության խանգարումներ, լսողության խանգարումներ, տախիկարդիա, հեպատիտ, երիկամային ֆունկցիայի խանգարում, հիպոգլիկեմիա, հիպերգլիկեմիա, տենդոնի պատռում, մկանային թուլություն, հոգեկան խանգարումներ (հոգեմոլորություն, ինքնասպանության մտքեր)
• Շատ հազվադեպ (<1/10000). ստիվենս-ջոնսոնի սինդրոմ, տոքսիկ էպիդերմալ նեկրոլիզ, մուլտիֆորմ էրիթեմա, լյարդային անբավարարություն, գլխուղեղի կոնվուլսիա, սենսորային պոլինեյրոպաթիա, մկանային պատռում, հեմոլիտիկ անեմիա, ագրանուլոցիտոզ, պանցիտոպենիա

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ.

• Անտացիդները, սուկրալֆատը, մագնեզիումի, ալյումինի կամ երկաթի պարունակող պատրաստումները էապես նվազեցնում են լևոֆլոքսացինի կլանումը. ընդունման միջև պետք է լինի առնվազն 2 ժամ ընդմիջում
• Վարֆարինի և այլ հակամակարդիչների հետ միաժամանակյա օգտագործումը մեծացնում է արյունահոսության ռիսկը. պահանջվում է INR-ի մշտական մոնիտորինգ
• ՆՊՎՊ (ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղեր) մեծացնում են կոնվուլսիայի ռիսկը և տենդոնի պատռման հավանականությունը
• Գլյուկոկորտիկոիդները էապես մեծացնում են տենդոնի պատռման ռիսկը
• Տեոֆիլինի, ֆենիտոինի և այլ դեղերի, որոնք մետաբոլիզվում են CYP450 ֆերմենտներով, մակարդակը կարող է փոփոխվել
• Պրոբենեցիդը և այլ երիկամային տուբուլային սեկրեցիայի ինհիբիտորները դանդաղեցնում են լևոֆլոքսացինի արտազատումը և մեծացնում նրա կոնցենտրացիան արյան պլազմայում
• Ալկոհոլը մեծացնում է կողմնակի ազդեցությունների ռիսկը, հատկապես կենտրոնական նյարդային համակարգի կողմից (գլխապտույտ, քնկոտություն, հոգեկան խանգարումներ)
• Սնունդը (հատկապես կալցիումով հարուստ սնունդ) փոքր-ինչ դանդաղեցնում է կլանումը, բայց չի փոխում ընդհանուր կենսահասանելիությունը

Գերդոզավորում.

• Ախտանշաններ. սրտխառնոց, փսխում, էրոզիվ գաստրիտ, փորլուծություն, գլխապտույտ, գլխացավ, շփոթություն, քնկոտություն, կոնվուլսիա, QT ինտերվալի երկարացում, հալյուցինացիա, տրեմոր, լյարդային ֆերմենտների ակտիվության բարձրացում, լեյկոպենիա
• Ինչ անել. սիմպտոմատիկ և աջակցող թերապիա. ստամոքսի լվացում, ակտիվացված ածխածնի ընդունում, հիդրատացիա, ԷՍԳ մոնիտորինգ, հակակոնվուլսանտներ կոնվուլսիաների դեպքում. հեմոդիալիզը կամ պերիտոնեալ դիալիզը արդյունավետ չեն լևոֆլոքսացինը հեռացնելու համար

Կիրառվում է բերանային ճանապարհով կամ ներերակային։ Մեծահասակների համար սովորական դեղաչափը 250-750 մգ է օրական մեկ անգամ՝ կախված վարակի տեսակից և ծանրությունից։ Թոքաբորբի, պիելոնեֆրիտի և բարդ վարակների դեպքում հաճախ նշանակվում է 500 մգ կամ 750 մգ օրական մեկ անգամ 7-14 օր տևողությամբ։ Երիկամների ֆունկցիայի խանգարման դեպքում դեղաչափը կրճատվում է։ Երեխաների համար օգտագործվում է միայն կյանքին վտանգ սպառնացող դեպքերում (օրինակ՝ անտրաքսի դեպքում)՝ 8 մգ/կգ/օր չգերազանցող դեղաչափով։ Հաբերը ընդունվում են ամբողջությամբ՝ ջրով, անկախ սնունդից, սակայն խորհուրդ է տրվում խուսափել կաթնամթերքից և հակաթթվային դեղերից 2 ժամվա ընթացքում։ Բուժման տևողությունը սովորաբար 7-14 օր է, որոշ վարակների դեպքում՝ մինչև 28 օր։

Պահել 15–25 °C ջերմաստիճանում, պաշտպանված լույսից և խոնավությունից, երեխաների համար անհասանելի վայրում։ Պիտանելիության ժամկետը՝ 2–3 տարի։

Հակացուցված է հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ՝ հնարավոր ազդեցության պատճառով աճող ոսկրերի և աճառների վրա։ Չի խորհուրդ տրվում 18 տարեկանից ցածր երեխաներին և դեռահասներին, բացառությամբ հատուկ դեպքերի։ Տարեցների մոտ պետք է զգուշությամբ օգտագործել երիկամների ֆունկցիայի հնարավոր անկման պատճառով։ Երիկամների և լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում պահանջվում է դեղաչափի կորեկցիա կամ դեղի չեղարկում։ Կարող է առաջացնել կենտրոնական նյարդային համակարգի կողմից ազդեցություններ (գլխապտույտ, քնի խանգարում), հետևաբար մեքենա վարելիս և վտանգավոր մեխանիզմներով աշխատելիս պետք է զգուշություն ցուցաբերել։ Պետք է խուսափել արևի ուղիղ ճառագայթներից՝ ֆոտոզգայունության ռիսկի պատճառով։