Ֆուրադոնին

Ֆուրադոնինը (միջազգային անվանումը՝ Նիտրոֆուրանտոին) հակաբակտերիալ դեղամիջոց է, որը պատկանում է նիտրոֆուրանների խմբին։ Այն օգտագործվում է հիմնականում միզուղիների վարակների բուժման և կանխարգելման համար։ Թողարկվում է դեղահաբերի ձևով՝ տարբեր դեղաչափերով։ Հիմնական նշանակությունը կայանում է գրամ-դրական և գրամ-բացասական բակտերիաների դեմ արդյունավետության մեջ, հատկապես Escherichia coli-ի դեմ, որը միզուղիների վարակների ամենատարածված պատճառն է։ Դեղը հատկապես արդյունավետ է ստորին միզուղիների վարակների (ցիստիտ, ուրետրիտ) դեպքում, քանի որ այն կենտրոնանում է մեզի մեջ։ Առկա դեղաչափեր՝ 25 մգ, 50 մգ, 100 մգ հաբեր։

Ֆուրադոնինը լայնորեն կիրառվում է ինչպես մեծահասակների, այնպես էլ երեխաների մոտ միզուղիների վարակների բուժման համար։ Այն առանձնանում է նրանով, որ չի ճնշում աղիքային միկրոֆլորան այնքան ուժեղ, որքան շատ այլ հակաբիոտիկներ, և դիմադրողականությունը դրան զարգանում է համեմատաբար դանդաղ։ Դեղը հաճախ ընտրության միջոց է հղի կանանց մոտ (երկրորդ և երրորդ եռամսյակներում) և տարեց հիվանդների մոտ միզուղիների վարակների բուժման համար։

Նիտրոֆուրանտոինը ունի լայն սպեկտրի հակաբակտերիալ ազդեցություն։ Այն խանգարում է բակտերիալ բջջային պատի սինթեզին և արգելակում է մի շարք ֆերմենտների գործունեությունը, որի հետևանքով խախտվում է բակտերիաների նյութափոխանակությունը և ԴՆԹ-ի սինթեզը։ Ամենաարդյունավետն է գրամ-բացասական (E. coli, Klebsiella, Enterobacter) և որոշ գրամ-դրական (Staphylococcus, Streptococcus) բակտերիաների դեմ։ Չի ազդում Proteus, Pseudomonas և Serratia տեսակների վրա։

Դեղը լավ է կլանվում ստամոքսաղիքային տրակտից, սակայն սննդի հետ ընդունելիս կլանումը մեծանում է։ Այն արագորեն բաշխվում է օրգանիզմում և հատկապես բարձր կոնցենտրացիա է ստեղծում մեզի և երիկամների հյուսվածքներում։ Պլազմայում կոնցենտրացիան համեմատաբար ցածր է։ Դուրս է բերվում հիմնականում երիկամներով՝ մեզի հետ։ Ազդեցության սկիզբը նկատվում է 30-60 րոպեում, իսկ առավելագույն ազդեցությունը՝ 2 ժամ հետո։ Հակաբակտերիալ ազդեցությունը պահպանվում է մինչև 6 ժամ։

Ակտիվ նյութ՝ Նիտրոֆուրանտոին (Nitrofurantoin)։

• 25 մգ դեղահաբ՝ 25 մգ նիտրոֆուրանտոին
• 50 մգ դեղահաբ՝ 50 մգ նիտրոֆուրանտոին
• 100 մգ դեղահաբ՝ 100 մգ նիտրոֆուրանտոին

Օժանդակ նյութեր՝ կարտոֆիլի օսլա, կալցիումի ստեարատ, կոլոիդային սիլիցիումի երկօքսիդ, տալկ։

• Սուր բակտերիալ ցիստիտ
• Սուր ուրետրիտ
• Պիելիտ
• Պիելոնեֆրիտ (սուր և քրոնիկ)
• Միզուղիների վարակների կանխարգելում (ներառյալ վիրահատություններից հետո և միզուղիների հետազոտությունների ժամանակ)
• Քրոնիկ ռեցիդիվացող միզու�ղիների վարակներ

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայունություն ֆուրազոլիդոնի կամ նիտրոֆուրանային շարքի այլ դեղերի նկատմամբ
• Ծանր երիկամային անբավարարություն (գլոմերուլային ֆիլտրացիայի արագություն < 60 մլ/րոպե)
• Օլիգուրիա, անուրիա
• Լյարդի ծանր հիվանդություններ
• Պորտալ հիպերտենզիա
• Սրտի քրոնիկ անբավարարություն II–III աստիճան
• Դեֆիցիտ գլյուկոզա-6-ֆոսֆատդեհիդրոգենազի (G6PD)
• Պերիֆերիկ նյարդաբանություն և պոլինեյրոպատիա
• Մինչև 1 ամսական տարիք (նորածինների մոտ)
• Հղիության վերջին եռամսյակ
• Կերակրման շրջան (ստինքով կերակրում)

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Շնչառական համակարգ՝ թոքերի սուր ալերգիկ ռեակցիաներ (հազ, կրծքավանդակի ցավ, շնչառության դժվարություն, էոզինոֆիլային ինֆիլտրացիա)
• Նյարդային համակարգ՝ գլխացավ, գլխապտույտ, քնկոտություն, պոլինեյրոպատիա, պերիֆերիկ նյարդերի վնասում (հատկապես երկարատև օգտագործման դեպքում)
• Մարսողական համակարգ՝ սրտխառնոց, փսխում, ախորժակի կորուստ, փորլուծություն, որովայնի ցավ, խոլեստատիկ դեղնուկ
• Ալերգիկ ռեակցիաներ՝ մաշկային ցան, քոր, անգիոեդեմա, անաֆիլակսիա
• Արյունաստեղծ օրգաններ՝ հեմոլիտիկ անեմիա (G6PD դեֆիցիտի դեպքում), մեգալոբլաստիկ անեմիա, գրանուլոցիտոպենիա
• Այլ՝ մեզի շագանակագույն գունավորում, թոքային ֆիբրոզ (հազվադեպ, երկարատև օգտագործման դեպքում)

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն
Ֆուրադոնինը (նիտրոֆուրանտոին) չի խորհուրդ է տրվում համատեղել միզուղիների հակասեպտիկ այլ դեղերի հետ (նորմոֆլոքսացին, սուլֆամեթոքսազոլ), քանի որ նվազում է հակամանրէային ազդեցությունը։ Անտացիդները, որոնք պարունակում են մագնեզիումի տրիսիլիկատ, նվազեցնում են նիտրոֆուրանտոինի կլանումը։ Պրոբենեցիդը և սուլֆինպիրազոնը արգելակում են նիտրոֆուրանտոինի տուբուլային սեկրեցիան և կարող են մեծացնել նրա կոնցենտրացիան արյան պլազմայում՝ մեծացնելով թունավորության վտանգը։ Հեմոլիտիկ անեմիայի ռիսկը մեծանում է, երբ համատեղվում է նիտրոֆուրանտոինը սուլֆոնամիդների, քինիդինի կամ այլ հեմոտոքսիկ դեղերի հետ։ Ալկոհոլի հետ համատեղ օգտագործումը մեծացնում է կողմնակի ազդեցությունների (գլխապտույտ, սրտխառնոց) հավանականությունը։ Սննդի հետ ընդունումը մեծացնում է կլանումը և նվազեցնում ստամոքս-աղիքային կողմնակի ազդեցությունները։

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել
Գերդոզավորման դեպքում առաջանում են սրտխառնոց, փսխում, գլխապտույտ, թուլություն, պոլինեյրոպատիա և հեմոլիտիկ անեմիա (հատկապես G6PD դեֆիցիտ ունեցող անձանց մոտ)։ Ծանր դեպքերում հնարավոր է թոքային ռեակցիա և լյարդի վնասում։ Անհապաղ անհրաժեշտ է դադարեցնել դեղի ընդունումը, կատարել ստամոքսի լվացում, նշանակել ադսորբենտներ (ակտիվացված ածխածին), ինչպես նաև ապահովել օրգանիզմի ջրային-էլեկտրոլիտային հավասարակշռությունը։ Հեմոդիալիզը արդյունավետ է նիտրոֆուրանտոինը արյունից հեռացնելու համար։ Պետք է դիմել բժշկական օգնության։

Կիրառվում է բերանային ճանապարհով՝ ջրի հետ։ Խորհուրդ է տրվում ընդունել սննդի հետ՝ կլանումը բարձրացնելու և ստամոքսի գրգռումը նվազեցնելու համար։

Մեծահասակների համար՝ 50-100 մգ օրական 4 անգամ (սուր վարակների դեպքում) 5-7 օր տևողությամբ։ Քրոնիկ վարակների դեպքում՝ 50-100 մգ օրական 3-4 անգամ։ Կանխարգելման համար՝ 50-100 մգ օրական 1 անգամ (սովորաբար քնելուց առաջ)։

Երեխաների համար (6 ամսից բարձր)՝ 5-7 մգ/կգ/օր՝ բաժանված 4 ընդունման։ Առավելագույն օրական դոզան՝ 400 մգ։ Բուժման տևողությունը սովորաբար 5-7 օր է։

Պահել 15–25 °C ջերմաստիճանում, պաշտպանված լույսից և խոնավությունից, երեխաների համար անհասանելի վայրում: Պիտանելիության ժամկետը՝ 5 տարի

Հղիության ընթացքում արգելված է օգտագործել առաջին եռամսյակում և ծննդաբերությունից 2-4 շաբաթ առաջ՝ հեմոլիտիկ անեմիայի ռիսկի պատճառով։ Կրծքով կերակրման ժամանակ չի խորհուրդ տրվում։ Երեխաների մոտ կիրառվում է 1 ամսականից, սակայն զգուշությամբ մինչև 3 տարեկանը։ Տարեցների մոտ պահանջվում է երիկամների ֆունկցիայի վերահսկում։ Երիկամների ծանր անբավարարության դեպքում (կրեատինինի կլիրենս < 30 մլ/րոպե) հակացուցված է։ Լյարդի անբավարարության դեպքում զգուշությամբ։ Կարող է առաջացնել գլխապտույտ և քնկոտություն, հետևաբար մեքենա վարելիս պետք է զգուշություն ցուցաբերել։