Ցեֆալեքսին

Ցեֆալեքսին — 500մգ №16-ը հակաբիոտիկ դեղամիջոց է, որը պատկանում է ցեֆալոսպորինների առաջին սերնդին։ Այն թողարկվում է պարկուճների ձևով՝ 500 մգ ակտիվ նյութ պարունակությամբ, տուփում՝ 16 հատ։ Հիմնական նշանակումն է բակտերիալ ծագման տարբեր վարակների բուժումը։ Դեղը արդյունավետ է գրամ-դրական և որոշ գրամ-բացասական բակտերիաների դեմ։ Այն լայնորեն կիրառվում է շնչառական, միզասեռական, մաշկային և փափուկ հյուսվածքների վարակների դեպքում։ Ցեֆալեքսինը համարվում է համեմատաբար անվտանգ և լավ հանդուրժվող հակաբիոտիկ, որը հաճախ նշանակվում է մեծահասակների և երեխաների համար։ Այն առանձնանում է բերանի ընդունման հարմարությամբ և լավ կլանումով։ Դեղը խանգարում է բակտերիաների բջջային պատի սինթեզին՝ հանգեցնելով նրանց մահվան։ Ցեֆալեքսինը չի ազդում վիրուսների վրա և չի օգտագործվում վիրուսային հիվանդությունների դեպքում։ Այն պահանջում է բժշկի նշանակում և ճշգրիտ հետևում դեղաչափմանը՝ դիմադրության զարգացումը կանխելու համար։

Ցեֆալեքսինը բետա-լակտամային հակաբիոտիկ է, որն արգելակում է բակտերիաների բջջային պատի պեպտիդոգլիկանի սինթեզը՝ կապվելով պենիցիլին-կապող սպիտակուցների հետ։ Այն ունի բակտերիցիդ ազդեցություն գրամ-դրական կոկերի (ստաֆիլոկոկներ, ստրեպտոկոկներ) և որոշ գրամ-բացասական բակտերիաների (Escherichia coli, Proteus mirabilis, Klebsiella spp.) նկատմամբ։ Բերանի ընդունումից հետո արագ և գրեթե ամբողջությամբ (90%) կլանվում է ստամոքսաղիքային տրակտից։ Առավելագույն կոնցենտրացիան արյան պլազմայում հասնում է 1 ժամվա ընթացքում։ Դեղը լավ է ներթափանցում հյուսվածքների և մարմնի հեղուկների մեջ, բացառությամբ ուղեղային ողնուղեղային հեղուկի։ Այն գրեթե չի մետաբոլիզացվում և 90%-ով անփոփոխ վիճակում դուրս է բերվում երիկամների միջոցով։ Կիսամաքրման ժամանակը կազմում է մոտ 0,9–1,2 ժամ։ Ազդեցության տևողությունը պահպանվում է 6 ժամվա ընթացքում, ինչը պահանջում է օրական 3–4 անգամ ընդունում։

Ակտիվ նյութ՝ Ցեֆալեքսին (Cefalexin) 500 մգ մեկ պարկուճում։ Օժանդակ նյութեր՝ միկրոբյուրեղային ցելյուլոզա, մագնիումի ստեարատ, սիլիկոնի դիօքսիդ, նատրիումի լաուրիլսուլֆատ, ժելատին, տիտանի դիօքսիդ, ինդիգոտին։

• Շնչառական համակարգի վարակներ (ստրեպտոկոկային տոնզիլիտ, ֆարինգիտ, սինուսիտ, միջին ականջի բորբոքում, թոքաբորբ)
• Միզասեռական համակարգի վարակներ (ցիստիտ, պիելոնեֆրիտ, պրոստատիտ)
• Մաշկի և փափուկ հյուսվածքների վարակներ (ֆուրունկուլոզ, իմպետիգո, ցելյուլիտ)
• Ոսկրերի և հոդերի վարակներ
• Ստոմատոլոգիական վարակներ

Հակացուցումներ.

• Հայտնի գերզգայունություն կամ ծանր ալերգիա cefalexin-ի, այլ cephalosporin-ների կամ beta-lactam antibiotics-ների նկատմամբ
• ծանր անաֆիլակտիկ ռեակցիաներ պատմության մեջ beta-lactam դեղերի նկատմամբ
• 1 ամսից ցածր տարիքի երեխաներ (կախված ձևից)
• ծանր երիկամային անբավարարություն առանց դոզայի ճշգրիտ ճշգրտման

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Ստամոքս-աղիքային համակարգ՝ սրտխառնոց, փսխում, փորլուծություն, որովայնի ցավ, դիսպեպսիա, կոլիտ (հազվադեպ՝ pseudomembranous colitis)
• Ալերգիկ ռեակցիաներ՝ ցան, եղնջային ցան, անգիոօտիկ երևույթ, հազվադեպ՝ անաֆիլաքսիա
• Արյունային համակարգ՝ էոզինոֆիլիա, լեյկոպենիա, նեյտրոպենիա, թրոմբոցիտոպենիա (հիմնականում երկարատև օգտագործման դեպքում)
• Կենտրոնական նյարդային համակարգ՝ գլխացավ, գլխապտույտ, հազվադեպ՝ ցնցումներ (հատկապես երիկամային անբավարարության դեպքում)
• Լյարդ՝ հազվադեպ՝ հեպատիտ, խոլեստատիկ դեղնություն
• Մաշկ՝ Stevens-Johnson syndrome, toxic epidermal necrolysis (շատ հազվադեպ)

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն

• Probenecid-ը նվազեցնում է cefalexin-ի երիկամային արտազատումը և բարձրացնում է նրա կոնցենտրացիան արյան պլազմայում։
• Այլ հակաբիոտիկների հետ համատեղ օգտագործումը (մասնավորապես bacteriostatic antibiotics) կարող է նվազեցնել cefalexin-ի բակտերիցիդային ազդեցությունը։
• Հակակոագուլյանտների (օրինակ՝ warfarin) հետ համատեղ օգտագործումը կարող է ուժեղացնել հակամակարդիչ ազդեցությունը և բարձրացնել արյունահոսության ռիսկը։
• Metformin-ի հետ համատեղ օգտագործումը կարող է բարձրացնել metformin-ի կոնցենտրացիան։
• Սնունդը չի էականորեն ազդում cefalexin-ի կլանման վրա, սակայն այն կարող է ընդունվել ինչպես սնունդի հետ, այնպես էլ առանց։
• Ալկոհոլի հետ համատեղ օգտագործումը չի տալիս ուղղակի քիմիական փոխազդեցություն, սակայն կարող է ուժեղացնել ստամոքս-աղիքային կողմնակի ազդեցությունները և նվազեցնել իմունային համակարգի դիմադրությունը։

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել

• Ախտանշաններ՝ սրտխառնոց, փսխում, փորլուծություն, գլխապտույտ, ցնցումներ (հատկապես երիկամային անբավարարության դեպքում), հեմատուրիա։
• Բուժում՝ հիվանդին անհապաղ տեղափոխել բժշկական հաստատություն։ Անհրաժեշտության դեպքում կատարվում է ստամոքսի լվացում, նշանակվում է ակտիվացված ածխածին։ Cefalexin-ը լավ է հեռացվում հեմոդիալիզի միջոցով։ Պետք է ապահովել ջրային և էլեկտրոլիտային հավասարակշռության վերահսկում։

Կիրառվում է բերանային ճանապարհով՝ անկախ կերակուրից։ Մեծահասակների և 12 տից բարձր երեխաների համար սովորական դեղաչափը 250–500 մգ է օրական 4 անգամ։ Ավելի ծանր վարակների դեպքում կարող է նշանակվել մինչև 4 գ օրական։ Երեխաների համար դեղաչափը հաշվարկվում է 25–50 մգ/կգ/օր՝ բաժանված 3–4 ընդունման։ Բուժման տևողությունը սովորաբար կազմում է 7–14 օր։ Պետք է խստիվ պահպանել բժշկի նշանակած ռեժիմը և չդադարեցնել ընդունումը ախտանիշների անհետացումից անմիջապես հետո։

պահել 15–25 °C ջերմաստիճանում, չոր և մութ տեղում, երեխաների համար անհասանելի վայրում, պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության ընթացքում կիրառվում է միայն բժշկի խիստ ցուցմամբ, երբ օգուտը գերազանցում է ռիսկը։ Կրծքով կերակրման ժամանակ խորհուրդ է տրվում դադարեցնել կերակրումը դեղորայքի ընդունման ընթացքում։ Երեխաների մոտ օգտագործվում է ծնունդից հետո՝ համապատասխան դեղաչափով։ Տարեցների մոտ պահանջվում է զգուշություն և հնարավոր է դեղաչափի կորեկցիա։ Երիկամների անբավարարության դեպքում անհրաժեշտ է նվազեցնել դեղաչափը և մոնիտորինգ անցկացնել։ Լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում զգուշությամբ է կիրառվում։ Դեղը չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա, սակայն գլխապտույտի դեպքում պետք է զգուշություն ցուցաբերել։