Զիրտեկ

Զիրտեկը (Zyrtec) հակահիստամինային դեղամիջոց է, որը պատկանում է երկրորդ սերնդի հակահիստամինների խմբին։ Ակտիվ նյութը ցետիրիզին հիդրոքլորիդն է (Cetirizine hydrochloride)։ Թողարկվում է դեղահաբերի, բերանային լուծույթի և կաթիլների ձևով։ Հիմնական նշանակումն է ալերգիկ ռեակցիաների բուժումն ու կանխարգելումը։ Այն արդյունավետորեն նվազեցնում է ալերգիայի ախտանիշները՝ առանց ուժեղ հանգստացնող ազդեցության, ինչը բնորոշ է առաջին սերնդի դեղերին։ Զիրտեկը օգտագործվում է մեծահասակների և երեխաների մոտ՝ սեզոնային և տարեկան ալերգիկ ռինիտի, ալերգիկ կոնյունկտիվիտի, քրոնիկ իդիոպաթիկ ուրուտիկարիայի, քորի և այլ ալերգիկ դրսևորումների դեպքում։ Առանձնանում է արագ ազդեցությամբ (մոտ 20-60 րոպեում) և 24 ժամ տևողությամբ։ Դեղը լայնորեն կիրառվում է ալերգոլոգիական պրակտիկայում և համարվում է անվտանգ միջոց երեխաների համար՝ սկսած 6 ամսականից։ Այն չի անցնում արյունուղեղային պատնեշը մեծ չափով, ուստի չի առաջացնում նշանակալի քնկոտություն։

Առկա դեղաչափեր՝ 10 մգ դեղահաբեր, 1 մգ/մլ բերանային լուծույթ, 10 մգ/մլ կաթիլներ բերանային ընդունման համար

Ցետիրիզինը հակադրվում է H1-հիստամինային ընկալիչներին և արգելակում է հիստամինի ազդեցությունը։ Այն նվազեցնում է անոթների թափանցելիությունը, այտուցը, քորը և ալերգիկ բորբոքման այլ դրսևորումները։ Դեղը արագորեն կլանվում է ստամոքսաղիքային տրակտից՝ անկախ սննդից։ Առավելագույն համակենտրոնացումն արյան պլազմայում հասնում է 30-60 րոպեում։ Կապակցումը սպիտակուցների հետ կազմում է մոտ 93%։ Ցետիրիզինը գործնականորեն չի նյութափոխանակվում լյարդում և հիմնականում անփոփոխ վիճակով դուրս է բերվում երիկամների միջոցով։ Կիսատրոհման ժամանակը մեծահասակների մոտ կազմում է մոտ 10 ժամ, երեխաների մոտ՝ 6 ժամ։ Ազդեցությունը սկսվում է ընդունումից 20-60 րոպե անց և տևում է առնվազն 24 ժամ։ Երկարատև օգտագործման դեպքում հանդուրժողականություն չի զարգանում։ Դեղը չի անցնում արյունուղեղային պատնեշը զգալի չափով, ինչը նվազեցնում է կենտրոնական նյարդային համակարգի կողմից առաջացող կողմնակի ազդեցությունները։

Ակտիվ նյութ՝ ցետիրիզին հիդրոքլորիդ 10 մգ մեկ դեղահաբում։
Բերանային լուծույթ՝ 1 մգ ցետիրիզին հիդրոքլորիդ 1 մլ-ում։
Կաթիլներ՝ 10 մգ ցետիրիզին հիդրոքլորիդ 1 մլ-ում (20 կաթիլ)։
Օժանդակ նյութեր՝ դեղահաբերում՝ լակտոզա մոնոհիդրատ, միկրոբյուրեղային ցելյուլոզա, կոլոիդային սիլիցիումի երկօքսիդ, մագնեզիումի ստեարատ։ Լուծույթում և կաթիլներում՝ գլիցերոլ, պրոպիլենգլիկոլ, սախարին նատրիում, մեթիլպարաբեն, պրոպիլպարաբեն, բանանի կամ այլ համեր։

• Սեզոնային և մշտական ալերգիկ ռինիտ
• Ալերգիկ կոնյունկտիվիտ
• Քրոնիկ իդիոպաթիկ ուրուտիկարիա
• Քրոնիկ քոր
• Ատոպիկ դերմատիտ (որպես համալիր բուժման մաս)
• Ալերգիկ ռեակցիաներ, որոնք ուղեկցվում են քորով և ցանով
• Փոշու, կենդանիների բրդի, ծաղկափոշու և այլ ալերգենների առաջացրած ախտանիշների թեթևացում

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայնություն ցետիրիզինի, հիդրօքսիզինի, պիպերազինի ածանցյալների կամ դեղի օժանդակ նյութերի նկատմամբ
• Ծանր երիկամային անբավարարություն (կրեատինինի կլիրենսը < 10 մլ/րոպե)
• Ծանր հեպատիկ անբավարարություն
• Բարիոտրոպիկ երեխաներ (մինչև 6 ամսական)
• Հղիություն
• Կրծքով կերակրում

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Նյարդային համակարգ. հոգնածություն, գլխացավ, գլխապտույտ, քնկոտություն, գրգռվածություն, միգրեն
• Մարսողական համակարգ. չորություն բերանում, ստամոքսի ցավ, սրտխառնոց, փորլուծություն, որովայնի ցավ
• Շնչառական համակարգ. ռինիտ, ֆարինգիտ
• Ալերգիկ ռեակցիաներ. մաշկային ցան, քոր, եղնջային ցան, անգիոֆեդեմա
• Այլ. հոգնածություն, քաշի ավելացում, տախիկարդիա (հազվադեպ)

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն
Զիրտեկը չի ուժեղացնում ալկոհոլի և այլ կենտրոնական նյարդային համակարգի դեպրեսանտների ազդեցությունը, սակայն զգուշություն է պահանջվում համատեղ օգտագործման դեպքում։ Չի հայտնաբերվել կլինիկորեն նշանակալի փոխազդեցություն այլ դեղամիջոցների հետ, սակայն թեոֆիլինը կարող է նվազեցնել ցետիրիզինի ընդհանուր կլիրենսը։ Սննդի ընդունումը չի ազդում դեղի կլանման արագության վրա, սակայն կարող է մի փոքր նվազեցնել կլանման աստիճանը։ Ալկոհոլի հետ համատեղ օգտագործումը խորհուրդ չի տրվում։

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել
Գերդոզավորման դեպքում (մոտ 5 անգամ գերազանցող չափաբաժիններ) առաջանում են հետևյալ ախտանշանները՝ քնկոտություն, գլխապտույտ, գլխացավ, հոգնածություն, տախիկարդիա, փորլուծություն, շփոթություն, անհանգստություն։ Բուժումը սիմպտոմատիկ է։ Հատուկ հակաթույն չկա։ Անհրաժեշտության դեպքում կատարվում է ստամոքսի լվացում, նշանակվում է ակտիվացված ածխածին։ Հեմոդիալիզը անարդյունավետ է։

Դեղահաբերը և լուծույթը ընդունվում են բերանով՝ անկախ սննդից։ Մեծահասակների և 6 տարեկանից բարձր երեխաների համար ստանդարտ դեղաչափը 10 մգ է օրական մեկ անգամ (1 դեղահաբ կամ 10 մլ լուծույթ)։ 2-6 տարեկան երեխաների համար՝ 5 մգ օրական (5 մլ լուծույթ կամ 10 կաթիլ), կարող է տրվել մեկ անգամ կամ բաժանված 2 ընդունման։ 1-2 տարեկան երեխաների համար՝ 2,5 մգ (5 կաթիլ) օրական 2 անգամ։ 6-12 ամսական երեխաների համար՝ 2,5 մգ (5 կաթիլ) օրական մեկ անգամ։ Բուժման տևողությունը կախված է ախտանիշներից և կարող է տևել մի քանի օրից մինչև մի քանի ամիս։ Տարեցների և երիկամային անբավարարությամբ հիվանդների դեպքում դեղաչափը պետք է կրճատվի։

պահել 25 °C-ից ոչ ավելի ջերմաստիճանում, պաշտպանել լույսից և խոնավությունից, երեխաների համար անհասանելի վայրում, պիտանելիության ժամկետը՝ 5 տարի

Հղիության ընթացքում Զիրտեկը խորհուրդ չի տրվում օգտագործել, քանի որ չկան բավարար տվյալներ պտղի վրա ազդեցության մասին։ Կրծքով կերակրման ժամանակ դեղը հակացուցված է, քանի որ ցետիրիզինը անցնում է մայրական կաթ։ Երեխաների մոտ կարող է օգտագործվել 6 ամսականից՝ խիստ դեղաչափով։ Տարեցների մոտ պետք է զգուշություն ցուցաբերել երիկամների ֆունկցիայի հնարավոր նվազման պատճառով։ Երիկամների և ծանր լյարդի անբավարարության դեպքում անհրաժեշտ է կրճատել դեղաչափը կամ երկարացնել ընդունումների միջև ընդմիջումը։ Թեև դեղը չի առաջացնում նշանակալի քնկոտություն, որոշ հիվանդների մոտ կարող է առաջանալ թեթև հոգնածություն, ուստի մեքենա վարելիս կամ բարդ մեխանիզմներով աշխատելիս պետք է զգուշություն ցուցաբերել մինչև անհատական ռեակցիան պարզելը։