Էֆֆերալգան

Էֆֆերալգանը (Efferalgan) պարացետամոլի (paracetamol) վրա հիմնված ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային և ցավազրկող դեղամիջոց է։ Այն պատկանում է անիլիդների խմբին և օգտագործվում է որպես հակաջերմային, ցավազրկող և թեթև հակաբորբոքային միջոց։ Թողարկվում է տարբեր ձևերով՝ հաբեր, կախույթ երեխաների համար, ինչպես նաև շերտավորվող (effervescent) հաբեր։ Հիմնական նշանակումն է թեթև և միջին ցավերի (գլխացավ, ատամի ցավ, մկանային ցավ, դիսմենորեա), ինչպես նաև ջերմության իջեցման ժամանակ։ Ապրանքը հարմար է ինչպես մեծահասակների, այնպես էլ երեխաների համար՝ համապատասխան դեղաչափով։ Առանձնանում է արագ լուծվող ձևով, որը հեշտացնում է ընդունումը և արագացնում կլանումը։

Էֆֆերալգանը լայնորեն կիրառվում է տնային պայմաններում որպես առաջին օգնության միջոց։ Այն չունի արտահայտված հակաբորբոքային ազդեցություն, ինչը տարբերում է այն ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային այլ խմբի դեղերից։ Դեղը համարվում է համեմատաբար անվտանգ, երբ օգտագործվում է առաջարկվող դեղաչափերով, սակայն գերազանցումը կարող է հանգեցնել լյարդի վնասման։ Առկա դեղաչափեր՝ 500 մգ շերտավորվող հաբեր, 1 գ շերտավորվող հաբեր, 150 մգ, 250 մգ և 500 մգ ծամվող հաբեր, 30 մգ/մլ բանավոր կախույթ երեխաների համար, 80 մգ և 150 մգ սուփոզիտորիաներ։

Պարացետամոլը արգելակում է ցիկլոօքսիգենազ ֆերմենտը կենտրոնական նյարդային համակարգում, ինչի հետևանքով նվազեցնում է պրոստագլանդինների սինթեզը։ Այն չունի արտահայտված ազդեցություն պերիֆերիական հյուսվածքների վրա, ուստի գործնականում չունի հակաբորբոքային ազդեցություն։ Դեղը արագ կլանվում է ստամոքս-աղիքային տրակտից։ Առավելագույն համակենտրոնացումը արյան պլազմայում հասնում է ընդունումից 30-60 րոպե անց։ Կապակցումը սպիտակուցների հետ՝ մոտ 10-25%։ Պարացետամոլը մետաբոլիզացվում է լյարդում գլյուկուրոնիդացման և սուլֆատացման ճանապարհով։ Կիսատրոհման ժամանակը կազմում է 2-3 ժամ։ Անփոփոխ ձևով արտազատվում է երիկամներով մոտ 3-5%-ով։ Ազդեցության սկիզբը՝ 30-60 րոպե, տևողությունը՝ 4-6 ժամ։ Երեխաների մոտ կիսատրոհման ժամանակը կարող է լինել մի փոքր ավելի երկար։

Ակտիվ նյութ՝ պարացետամոլ (paracetamol)։

• 500 մգ շերտավորվող հաբ՝ 500 մգ պարացետամոլ
• 1 գ շերտավորվող հաբ՝ 1000 մգ պարացետամոլ
• Կախույթ (30 մգ/մլ)՝ 30 մգ պարացետամոլ մեկ մլ-ում
• Սուփոզիտորիա՝ 80 մգ, 150 մգ և 300 մգ պարացետամոլ

Օժանդակ նյութեր՝ անհիդրիտ քաղցրավենիք, սոդա, կիտրոնաթթու, նատրիումի բիկարբոնատ, սորբիտոլ, սախարին, պովիդոն և այլն։

• Գլխացավ
• Ատամի ցավ
• Միգրեն
• Նևրալգիա
• Միալգիա և արթրալգիա
• Ռևմատիկ ցավեր
• Դիսմենորեա
• Ջերմություն (հիպերթերմիա) վարակային և բորբոքային հիվանդությունների ժամանակ
• Վերին շնչառական ճանապարհների վարակների ախտանիշների թեթևացում

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայունություն պարացետամոլի կամ դեղի որևէ այլ բաղադրիչի նկատմամբ
• ծանր լյարդային անբավարարություն (Child-Pugh դասակարգման համաձայն >9 միավոր)
• ծանր երիկամային անբավարարություն
• ալկոհոլային հեպատիտ
• 6 տարեկանից ցածր տարիք (500 մգ դեղաչափի համար)
• հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ օգտագործումը թույլատրվում է միայն բժշկի խիստ ցուցմամբ

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Ալերգիկ ռեակցիաներ. մաշկային ցան, քոր, եղնջային ցան, անգիոֆեդեմա, անաֆիլակտիկ շոկ
• Արյունաստեղծ օրգանների կողմից. թրոմբոցիտոպենիա, լեյկոպենիա, նեյտրոպենիա, ագրանուլոցիտոզ, պանցիտոպենիա
• Լյարդի կողմից. բարձրացած տրանսամինազների մակարդակ, հեպատիտ, սուր լյարդային անբավարարություն (գերդոզավորման դեպքում)
• Մարսողական համակարգի կողմից. սրտխառնոց, փսխում, որովայնի ցավ, փորլուծություն
• Շնչառական համակարգի կողմից. բրոնխոսպազմ (հատկապես ասթմայով հիվանդների մոտ)
• Այլ. հիպոգլիկեմիա մինչև կոմա, գլխացավ

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն

• Ինդուկտորներ (ֆենոբարբիտալ, ֆենիտոին, կարբամազեպին, ռիֆամպիցին, էթանոլ)՝ մեծացնում են պարացետամոլի հեպատոտոքսիկության վտանգը
• Ալկոհոլ՝ մեծացնում է լյարդի վնասման ռիսկը նույնիսկ թերապևտիկ դոզաներում
• Ինհիբիտորներ (ցիմետիդին, էրիթրոմիցին)՝ կարող են նվազեցնել պարացետամոլի մետաբոլիզմը
• Վարֆարին և այլ կումարինային հակամակարդիչներ՝ երկարաժամկետ օգտագործման դեպքում մեծացնում է INR-ը և արյունահոսության ռիսկը
• Քլորամֆենիկոլ՝ մեծացնում է քլորամֆենիկոլի կիսակյանքը
• Մետոկլոպրամիդ և դոմպերիդոն՝ արագացնում են պարացետամոլի ներծծումը
• Պրոբենեցիդ՝ նվազեցնում է պարացետամոլի վերացումը
• Կոլեստիրամին՝ նվազեցնում է պարացետամոլի ներծծումը
• Պարացետամոլը կարող է ազդել լաբորատոր թեստերի արդյունքների վրա (միզանյութի, գլյուկոզի, լակտատդեհիդրոգենազի որոշում)

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել

• Առաջին 24 ժամվա ընթացքում՝ գունատություն, սրտխառնոց, փսխում, որովայնի ցավ, անորեքսիա
• 1-2 օր՝ լյարդային վնասման ախտանշաններ (տրանսամինազների բարձրացում, դեղնություն)
• 3-4 օր՝ ծանր լյարդային անբավարարություն, էնցեֆալոպաթիա, կոմա, հեպատորենալ սինդրոմ, հնարավոր մահ
• Անհապաղ դադարեցնել ընդունումը և դիմել բժշկական օգնության։ Առաջին 8 ժամվա ընթացքում ցուցված է ակտիվացված ածխածնի ընդունում և N-ացետիլցիստեինի ներմուծում որպես հակաթույն։ Պահանջվում է լյարդի ֆունկցիայի և պարացետամոլի պլազմայում կոնցենտրացիայի մոնիտորինգ։

Մեծահասակների և 12 տարեկանից բարձր երեխաների համար սովորական դեղաչափը 500 մգ-ից մինչև 1000 մգ մեկ անգամ է, օրական առավելագույնը 4000 մգ։ Ընդունվում է 4-6 ժամ ընդմիջումով։ Երեխաների համար դեղաչափը հաշվարկվում է 10-15 մգ/կգ մարմնի քաշի վրա մեկ անգամ, օրական առավելագույնը 60 մգ/կգ։ Կախույթը և սուփոզիտորիաները նախատեսված են փոքր երեխաների համար։ Շերտավորվող հաբերը լուծվում են ջրի մեջ և ընդունվում սնունդից անկախ։ Բուժման տևողությունը ցավի դեպքում չպետք է գերազանցի 5 օրը, ջերմության դեպքում՝ 3 օրը առանց բժշկի խորհրդատվության։

պահել չոր, մութ տեղում, ջերմաստիճանը ոչ ավելի, քան 25°C, երեխաների համար անհասանելի վայրում, պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության ընթացքում կիրառվում է միայն բժշկի խիստ ցուցմամբ և նվազագույն արդյունավետ դեղաչափով։ Կրծքով կերակրման ժամանակ թույլատրվում է փոքր դեղաչափերով։ Չի խորհուրդ տրվում նորածինների համար առանց մանկաբույժի նշանակման։ Տարեցների մոտ պետք է զգուշություն ցուցաբերել երիկամների և լյարդի ֆունկցիայի նվազման դեպքում։ Լյարդի և երիկամների ծանր անբավարարության դեպքում դեղաչափը պետք է կրճատվի կամ դեղը հակացուցված է։ Չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա։ Չի կարելի համատեղել այլ պարացետամոլ պարունակող պատրաստուկների հետ՝ գերադոզավորման վտանգի պատճառով։