Ալկա-Զելցեր

Ալկա-Զելցեր (Alka-Seltzer) — համակցված դեղորայքային պատրաստուկ, որը պատկանում է ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերի (ՈՍՀԲԴ) և հակաալերգիկ միջոցների խմբին։ Այն թողարկվում է շերտավորացված, արագ լուծվող հաբերի ձևով, որոնք նախատեսված են բերանային ընդունման համար։ Հիմնական նշանակումն է ապահովել արագ ազդեցություն գլխացավի, ատամի ցավի, մկանային ցավի, դաշտանային ցավերի, ինչպես նաև գրիպի և մրսածության ախտանիշների դեպքում։ Պատրաստուկը հաճախ օգտագործվում է նաև ստամոքսի այրոցի և թթվայնության բարձրացման դեպքում՝ շնորհիվ իր կազմում առկա նատրիումի հիդրոկարբոնատի։ Այն առանձնանում է արագ լուծվելով ջրում՝ առաջացնելով ածխաթթու գազ, որը նպաստում է ավելի արագ կլանմանը և ազդեցության սկզբին։ Ապրանքը նախատեսված է մեծահասակների և 15 տարեկանից բարձր երեխաների համար։ Ալկա-Զելցերը համարվում է առանց դեղատոմսի դեղորայք և լայնորեն օգտագործվում է ինքնաբուժման նպատակով։

Առկա դեղաչափեր՝ №10 և №20 փաթեթավորումներով (յուրաքանչյուր հաբ պարունակում է 324 մգ ացետիլսալիցիլաթթու, 1,9 գ նատրիումի հիդրոկարբոնատ և 1,05 գ կիտրոնաթթու)

Ալկա-Զելցերի դեղաբանական ազդեցությունը պայմանավորված է իր երեք ակտիվ բաղադրիչների համադրությամբ։ Ացետիլսալիցիլաթթուն ունի ցավազրկող, ջերմիջեցնող և հակաբորբոքային ազդեցություն՝ արգելակելով ցիկլոօքսիգենազ ֆերմենտը և նվազեցնելով պրոստագլանդինների սինթեզը։ Նատրիումի հիդրոկարբոնատը չեզոքացնում է ստամոքսի հյութի թթվայնությունը և նվազեցնում ստամոքսի գրգռումը։ Կիտրոնաթթուն մասնակցում է ռեակցիային, որի արդյունքում առաջանում է ածխաթթու գազ, որը նպաստում է հաբի արագ լուծմանը և ակտիվ նյութերի ավելի արագ կլանմանը։ Պատրաստուկը լավ է կլանվում ստամոքս-աղիքային տրակտից, առավելագույն համակենտրոնացումը արյան պլազմայում հասնում է 15–40 րոպեում։ Ացետիլսալիցիլաթթուն մետաբոլիզացվում է լյարդում, դուրս է բերվում հիմնականում երիկամներով՝ մեզի միջոցով։ Ազդեցության սկիզբը նկատվում է 5–10 րոպեում, տևողությունը՝ 4–8 ժամ։ Պատրաստուկի օգտագործումը նվազեցնում է ցավի ինտենսիվությունը և նորմալացնում ջերմաստիճանը։

Ակտիվ նյութեր (մեկ հաբում).

• Ացետիլսալիցիլաթթու (Acetylsalicylic acid) — 324 մգ
• Նատրիումի հիդրոկարբոնատ (Sodium bicarbonate) — 1,9 գ
• Կիտրոնաթթու (Citric acid) — 1,05 գ

Օժանդակ նյութեր՝ պովիդոն, սպիտակուցազերծված սոյայի լեցիտին, սախարոզա, մանրահատիկ շաքար, սորբիտոլ և այլն։

• Գլխացավ (այդ թվում՝ միգրեն)
• Ատամի ցավ
• Մկանային և հոդային ցավ
• Դաշտանային ցավեր (դիսմենորեա)
• Մրսածություն և գրիպի ախտանիշներ (ջերմություն, մկանային ցավ)
• Ստամոքսի այրոց և թթվայնության բարձրացում

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայունություն ացետիլսալիցիլաթթվի, կիտրոնաթթվի, նատրիումի բիկարբոնատի կամ դեղի որևէ այլ բաղադրիչի նկատմամբ
• Բրոնխիալ ասթմա կամ ասթմատիկ ստատուս
• Սալիցիլատներով կամ ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերի նկատմամբ զգայունության բարձրացում (ուրիկարիա, ռինիտ, անգիոիդեմա)
• Ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի պեպտիկ խոց (սուր փուլում)
• Գաստրոդուոդենալ արյունահոսություն
• Հեմոֆիլիա և այլ հեմորագիկ դիաթեզեր
• Ուղեղային արյունահոսություն
• Պորտալ հիպերտոնիա
• Գլյուկոզա-6-ֆոսֆատդեհիդրոգենազի դեֆիցիտ
• Երիկամների ծանր անբավարարություն
• Որովայնի խոռոչի օրգանների ծանր անբավարարություն
• Հղիության I և III եռամսյակներ
• Կերակրման շրջան
• Մինչև 15 տարեկան երեխաներ և դեռահասներ (Ռեյի սինդրոմի ռիսկի պատճառով)
• Միաժամանակյա ընդունում մետոտրեքսատի հետ (շաբաթական 15 մգ և ավելի)

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Մարսողական համակարգից՝ ստամոքսի ցավ, այրոց, սրտխառնոց, փսխում, ախորժակի կորուստ, փորլուծություն, ստամոքսի և աղիքների էրոզիվ-ուլցերոզ վնասումներ, արյունահոսություն
• Շնչառական համակարգից՝ բրոնխոսպազմ, ասթմայի նոպա (հատկապես զգայուն անձանց մոտ)
• Նյարդային համակարգից՝ գլխապտույտ, գլխացավ, աղմուկ ականջներում, քնի խանգարում
• Արյունաստեղծող օրգաններից՝ անեմիա (երկարատև օգտագործման դեպքում), հեմոռագիա, թրոմբոցիտոպենիա
• Ալերգիկ ռեակցիաներ՝ մաշկային ցան, քոր, ուրիկարիա, անգիոիդեմա, անաֆիլակտիկ շոկ
• Այլ՝ մակերիկամների ֆունկցիայի խանգարում, լյարդի ֆերմենտների ակտիվության բարձրացում, հիպերկալցիեմիա (երկարատև օգտագործման դեպքում)

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն

• Ալկոհոլի հետ միաժամանակյա ընդունումը մեծացնում է ստամոքս-աղիքային արյունահոսության ռիսկը և ուժեղացնում է դեղի թունավոր ազդեցությունը լյարդի վրա
• Այլ ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերի հետ համատեղ օգտագործումը մեծացնում է ստամոքս-աղիքային տրակտի վնասման և արյունահոսության հավանականությունը
• Հակագնդային դեղերի (հեպարին, կումարինի ածանցյալներ) հետ համատեղ օգտագործումը ուժեղացնում է հակամակարդիչ ազդեցությունը և արյունահոսության ռիսկը
• Մետոտրեքսատի հետ միաժամանակյա ընդունումը մեծացնում է վերջինիս թունավորությունը
• Անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի ինհիբիտորների հետ համատեղ օգտագործումը նվազեցնում է վերջիններիս հիպոտենզիվ ազդեցությունը և մեծացնում է երիկամների ֆունկցիայի խանգարման ռիսկը
• Դիուրետիկների հետ համատեղ օգտագործումը կարող է հանգեցնել դրանց արդյունավետության նվազման և երիկամների ֆունկցիայի վատթարացման
• Կորտիկոստերոիդների հետ համատեղ օգտագործումը մեծացնում է ստամոքս-աղիքային արյունահոսության ռիսկը
• Ուտիճի և սուրճի հետ մեծ քանակությամբ օգտագործումը կարող է ուժեղացնել դեղի գրգռիչ ազդեցությունը կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել

• Թեթև և միջին ծանրության գերդոզավորում՝ գլխապտույտ, աղմուկ ականջներում, խուլություն, գլխացավ, սրտխառնոց, փսխում, շփոթություն, արագ շնչառություն
• Ծանր գերդոզավորում՝ մետաբոլիկ ացիդոզ, հիպերվենտիլյացիա, ջերմության բարձրացում, շնչառության խանգարում, սրտի ռիթմի խանգարումներ, գիտակցության կորուստ, կոմա, սուր երիկամային անբավարարություն, ստամոքս-աղիքային արյունահոսություն
• Գերդոզավորման դեպքում անհապաղ դադարեցնել դեղի ընդունումը և դիմել բժշկական օգնության։ Բուժումը ներառում է սիմպտոմատիկ թերապիա, ալկալային խմելու ռեժիմ, ֆորսիրոված դիուրեզ, ծանր դեպքերում՝ հեմոդիալիզ։

Օգտագործվում է բերանային ճանապարհով՝ նախապես լուծելով մեկ հաբը 200 մլ ջրի մեջ։ Մեծահասակների և 15 տարեկանից բարձր երեխաների համար սովորական դեղաչափը 1 հաբ է 4–6 ժամը մեկ։ Առավելագույն օրական դոզան չպետք է գերազանցի 8 հաբը։ Ցավի և ջերմության դեպքում ընդունվում է անհրաժեշտության դեպքում, բայց ոչ ավելի քան 3–5 օր անընդմեջ առանց բժշկի խորհրդատվության։ Կերակրման հետ կապը չունի, սակայն ստամոքսի գրգռումը նվազեցնելու համար խորհուրդ է տրվում ընդունել ուտելուց հետո։

պահել չոր, մութ և զով տեղում (ոչ ավելի, քան 25°C ջերմաստիճանում), երեխաների համար անհասանելի վայրում, պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության առաջին և երրորդ եռամսյակներում և կրծքով կերակրման ժամանակ օգտագործումը հնարավոր է միայն բժշկի խիստ ցուցմամբ։ Չի խորհուրդ տրվում 15 տարեկանից ցածր երեխաներին՝ Ռեյի սինդրոմի զարգացման ռիսկի պատճառով։ Տարեց անձանց մոտ պետք է օգտագործել զգուշությամբ՝ ստամոքս-աղիքային արյունահոսության ռիսկի պատճառով։ Երիկամների և լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում հակացուցված է։ Պատրաստուկը կարող է առաջացնել գլխապտույտ և քնկոտություն, հետևաբար մեքենա վարելիս և մեխանիզմներով աշխատելիս պետք է զգուշություն ցուցաբերել։