Ամբրոքսոլ

Ամբրոքսոլը (Ambroxol) լորձազերծիչ (մուկոլիտիկ) դեղամիջոց է, որը պատկանում է բենզիլամին խմբին և լայնորեն կիրառվում է շնչառական համակարգի հիվանդությունների բուժման համար։ Այն ակտիվացնում է լորձի արտադրությունը և նվազեցնում է դրա մածուցիկությունը՝ հեշտացնելով արտադրության դուրսբերումը։ Թողարկվում է տարբեր ձևերով՝ հաբեր, օշարակ, լուծույթ ներշնչման և ընդունման համար։ Հիմնական նշանակումն է բուժել սուր և քրոնիկ շնչառական հիվանդություններ, որոնք ուղեկցվում են խորխի առաջացմամբ և դժվարությամբ։ Այն հարմար է ինչպես մեծահասակների, այնպես էլ երեխաների համար և համարվում է անվտանգ և արդյունավետ մուկոլիտիկ միջոց։ Ամբրոքսոլը տարբերվում է նրանով, որ ոչ միայն նոսրացնում է խորխը, այլև խթանում է մակերեսային ակտիվ նյութի (սուրֆակտանտի) արտադրությունը թոքերում, ինչը բարելավում է շնչառական համակարգի ֆունկցիան։

Առկա դեղաչափեր՝ 30 մգ, 15 մգ և 75 մգ հաբեր և դեղահաբեր, 15 մգ/5 մլ և 30 մգ/5 մլ օշարակ, 7,5 մգ/մլ բերանային լուծույթ, 15 մգ/2 մլ և 75 մգ/2 մլ ներշնչման և ներարկման լուծույթ։

Ամբրոքսոլը խթանում է սերոզային բջիջների ակտիվությունը բրոնխների լորձաթաղանթում, մեծացնում է լորձի ծավալը և նվազեցնում է դրա մածուցիկությունը՝ խախտելով մուկոպոլիսախարիդների կառուցվածքը։ Միաժամանակ այն ակտիվացնում է մակերեսային ակտիվ նյութի (սուրֆակտանտի) սինթեզը և արտազատումը թոքերի ալվեոլներում, ինչը բարելավում է թոքերի էլաստիկությունը և նվազեցնում է չոր հազը։ Դեղը նաև ունի թույլ հակաբորբոքային և հակաօքսիդանտ ազդեցություն։ Բանավոր ընդունումից հետո ամբրոքսոլը արագ և գրեթե ամբողջությամբ կլանվում է ստամոքս-աղիքային տրակտից։ Առավելագույն համակենտրոնացումը պլազմայում հասնում է 1-3 ժամում։ Կապակցվածությունն սպիտակուցների հետ կազմում է մոտ 90%։ Դեղը ներթափանցում է հյուսվածքներ, հատկապես թոքեր, որտեղ համակենտրոնացումը 15-20 անգամ ավելի բարձր է, քան արյան պլազմայում։ Փոխակերպվում է լյարդում՝ առաջացնելով դիբրոմանտրանիլաթթու և այլ մետաբոլիտներ։ Դուրս է բերվում հիմնականում երիկամներով՝ մեզի միջոցով։ Կիսամաքրման ժամանակահատվածը կազմում է 7-12 ժամ։ Ազդեցությունը սկսվում է ընդունումից 30 րոպե հետո և տևում է 6-12 ժամ՝ կախված դեղաչափից։

Ակտիվ նյութ՝ Ամբրոքսոլ հիդրոքլորիդ (Ambroxol hydrochloride)։

• 30 մգ հաբերում՝ 30 մգ ամբրոքսոլ հիդրոքլորիդ մեկ հաբում։
• 15 մգ հաբերում՝ 15 մգ ամբրոքսոլ հիդրոքլորիդ մեկ հաբում։
• 75 մգ դեղահաբերում (դանդաղ ազատվող)՝ 75 մգ ամբրոքսոլ հիդրոքլորիդ մեկ դեղահաբում։

Օժանդակ նյութեր՝ լակտոզա, միկրոբյուրեղային ցելյուլոզա, կալցիումի ստեարատ, կոլոիդային սիլիցիումի երկօքսիդ և այլն՝ կախված արտադրողից։

• Սուր և քրոնիկ բրոնխիտ
• Տրախեոբրոնխիտ
• Բրոնխիալ ասթմա խորխի դժվարությամբ
• Քրոնիկ օբստրուկտիվ թոքային հիվանդություն (ՔՕԹՀ)
• Պնևմոնիա
• Բրոնխոէկտազիա
• Մանկական վարակիչ հիվանդություններ (կարմրուկ, կապույտ հազ և այլն)՝ բարդացած շնչառական համակարգի ախտահարումով
• Նախածննդյան շրջանում՝ թոքերի հասունացման արագացման համար (ռիսկային ծնունդների դեպքում)

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայունություն ամբրոքսոլի կամ դեղի որևէ այլ բաղադրիչի նկատմամբ
• Փսխում առաջացնող ռեֆլեքսի խանգարումներ և մեծ քանակությամբ գոյացած արտադրություն (օրինակ՝ հազի ռեֆլեքսի խանգարումով և մեծ քանակությամբ սեկրետով հիվանդություններ)
• Ծանր երիկամային անբավարարություն
• Ծանր լյարդային անբավարարություն
• Հղիության առաջին եռամսյակ
• Կերակրման շրջան (ստինքով կերակրում)
• Մինչև 2 տարեկան երեխաներ (սուր ձևով, առանց բժշկի նշանակման)

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Շատ հաճախ (≥1/10). սրտխառնոց
• Հաճախ (≥1/100 մինչև <1/10). փսխում, փորլուծություն, դիսպեպսիա, որովայնի ցավ
• Ոչ հաճախ (≥1/1000 մինչև <1/100). գլխացավ, գլխապտույտ, ալերգիկ ռեակցիաներ (ցան, եղնջային ցան, անգիոօտիկ այտուց), այրոց, չորություն բերանում, հոսող քիթ
• Հազվադեպ (≥1/10000 մինչև <1/1000). ծանր ալերգիկ ռեակցիաներ (անաֆիլակտիկ ռեակցիա, Ստիվենս-Ջոնսոնի սինդրոմ, Լայելի սինդրոմ), շնչառության խանգարումներ, ջերմություն
• Շատ հազվադեպ (<1/10000). ստամոքս-աղիքային արյունահոսություն

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն
Ամբրոքսոլը մեծացնում է հակաբիոտիկների (ամոքսիցիլին, ցեֆուրոքսիմ, էրիթրոմիցին, դոքսիցիկլին) թափանցումը բրոնխների սեկրետի մեջ։ Հակաքաղցրահամային դեղերի հետ միաժամանակյա օգտագործումը կարող է խանգարել արտադրության արտահոսքին՝ հանգեցնելով սեկրետի կուտակման։ Չկան նշանակալի փոխազդեցություններ սննդի և ալկոհոլի հետ, սակայն ալկոհոլի օգտագործումը խորհուրդ չի տրվում շնչառական հիվանդությունների ժամանակ։

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել
Գերդոզավորման դեպքում հնարավոր են սրտխառնոց, փսխում, փորլուծություն, դիսպեպսիա, որովայնի ցավ, գլխապտույտ և գլխացավ։ Ախտանշանները սովորաբար թեթև են և անցնում են ինքնուրույն։ Բուժումը՝ ախտանշանային։ Անհրաժեշտության դեպքում պետք է դիմել բժշկի կամ թունաբանության կենտրոն։

Բանավոր ընդունվում է՝ անկախ կերակուրից, ջրով։ Մեծահասակների և 12 տարեկանից բարձր երեխաների համար սովորական դեղաչափը 30 մգ է օրական 3 անգամ (ընդհանուր 90 մգ) առաջին 2-3 օրերին, այնուհետև՝ 30 մգ օրական 2 անգամ։ 6-12 տարեկան երեխաների համար՝ 15 մգ օրական 2-3 անգամ։ 2-6 տարեկան երեխաների համար՝ 7,5 մգ օրական 3 անգամ։ Օշարակի ձևով դեղաչափը հաշվարկվում է ըստ ակտիվ նյութի։ Բուժման տևողությունը սովորաբար 7-10 օր է, սակայն քրոնիկ հիվանդությունների դեպքում կարող է երկարաձգվել բժշկի վերահսկողությամբ։ Դանդաղ ազատվող 75 մգ դեղահաբերը ընդունվում են օրական 1 անգամ։ Ներշնչման լուծույթը օգտագործվում է նեֆուլայզերով՝ 15-22,5 մգ օրական 1-2 անգամ։

Պահել 15–25 °C ջերմաստիճանում, չոր և մութ տեղում, երեխաներից հեռու: Պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության առաջին եռամսյակում չի խորհուրդ տրվում։ Երկրորդ և երրորդ եռամսյակներում՝ միայն բժշկի խիստ ցուցմամբ։ Կրծքով կերակրման ժամանակ խորհուրդ չի տրվում, քանի որ ամբրոքսոլը անցնում է կրծքի կաթի մեջ։ Երեխաների մոտ օգտագործվում է 2 տարեկանից բարձր տարիքում, մինչև 2 տարեկանը՝ միայն բժշկի նշանակմամբ։ Տարեցների մոտ դեղաչափի ճշգրտում սովորաբար չի պահանջվում։ Երիկամների և լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում դեղաչափը պետք է նվազեցնել կամ ընդունման միջակայքը մեծացնել։ Չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա։