ԱՑՑ

ԱՑՑ — 200 մգ-ը (Acetylcysteine 200 mg) լայնորեն օգտագործվող մուկոլիտիկ դեղամիջոց է, որն արդյունավետորեն նոսրացնում է խորխը և հեշտացնում է նրա դուրսբերումը շնչառական ուղիներից։ Ակտիվ նյութը ացետիլցիստեինն է, որը պատկանում է մուկոլիտիկների և հակաօքսիդանտների խմբին։ Թողարկվում է 200 մգ դեղահատերի կամ փոշու տեսքով պարկիկների մեջ՝ բանավոր ընդունման համար։ Հիմնական նշանակությունը շնչառական համակարգի տարբեր հիվանդությունների դեպքում խորխի բարելավված արտադրության և դուրսբերման ապահովումն է։ Ապրանքը հարմար է ինչպես մեծահասակների, այնպես էլ երեխաների համար (համապատասխան տարիքից) և առանձնանում է իր արագ ազդեցությամբ, ինչպես նաև հակաօքսիդանտ հատկություններով, որոնք պաշտպանում են բջիջները օքսիդատիվ սթրեսից։ ԱՑՑ-ն օգտագործվում է սուր և քրոնիկ բրոնխիտի, տրախեոբրոնխիտի, բրոնխիալ ասթմայի, թոքաբորբի, բրոնխեկտազիայի և այլ շնչառական հիվանդությունների բուժման մեջ։ Դեղը նաև օգտագործվում է ցիստեինային երիկամային քարերի կանխարգելման և բուժման համար։ Այն համարվում է անվտանգ և արդյունավետ միջոց, որը լայնորեն կիրառվում է Հայաստանում և միջազգային բժշկական պրակտիկայում։

Ացետիլցիստեինը մուկոլիտիկ ազդեցություն է գործում՝ խախտելով խորխի մուկոպոլիսախարիդների դիսուլֆիդային կապերը, ինչի հետևանքով խորխը դառնում է ավելի հեղուկ և հեշտությամբ դուրս է բերվում։ Ունի նաև հակաօքսիդանտ և հակաբորբոքային ազդեցություն՝ մեծացնելով գլուտատիոնի սինթեզը, որը պաշտպանում է բջիջները թունավոր ազդեցությունից։ Բանավոր ընդունումից հետո արագորեն կլանվում է ստամոքսաղիքային տրակտից։ Կենսահասանելիությունը կազմում է մոտ 10 %, քանի որ ենթարկվում է առաջին անցման էֆեկտի։ Առավելագույն համակենտրոնացումը արյան պլազմայում հասնում է 1–2 ժամում։ Դուրս է բերվում հիմնականում երիկամների միջոցով՝ ինչպես ակտիվ ձևով, այնպես էլ մետաբոլիտների տեսքով։ Ազդեցության սկիզբը նկատվում է 30–60 րոպեում և տևում է մոտ 4–6 ժամ։ Քրոնիկ օգտագործման դեպքում բարելավում է շնչառական ուղիների լորձաթաղանթի պաշտպանիչ ֆունկցիան։

Ակտիվ նյութ՝ Ացետիլցիստեին (Acetylcysteine) — 200 մգ մեկ դեղահատում կամ մեկ պարկիկում։
Օժանդակ նյութեր՝ ցիտրիկ թթու, նատրիումի հիդրոկարբոնատ, սորբիտոլ, ասկորբինաթթու, սախարին, բուրումի նյութեր (կախված արտադրողից)։

• Սուր և քրոնիկ բրոնխիտ
• Տրախեոբրոնխիտ
• Բրոնխիալ ասթմա խորխի դժվարությամբ
• Բրոնխեկտազիա
• Թոքաբորբ
• Մուկովիսցիդոզ
• Քրոնիկ օբստրուկտիվ թոքային հիվանդություն (ՔՕԹՀ)
• Լարինգիտ և սինուսիտ
• Ցիստեինային երիկամային քարերի կանխարգելում և բուժում

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայնություն ացետիլցիստեինի կամ պատրաստուկի որևէ բաղադրիչի նկատմամբ
• Լյարդի ծանր անբավարարություն
• Երիկամների ծանր անբավարարություն
• Երեխաների տարիքը մինչև 2 տարեկան (200 մգ դեղաչափի համար)
• Հղիություն
• Կրծքով կերակրում

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Անհանգստություն, գլխացավ, ականջների ձայն
• Սրտխառնոց, փսխում, ստամոքսի ցավ, փորլուծություն
• Ալերգիկ ռեակցիաներ՝ ցան, քոր, եղնջային ցան, անգիոիդեմա, անաֆիլակտիկ շոկ
• Շնչառական համակարգի կողմից՝ բրոնխոսպազմ (հատկապես բրոնխիալ ասթմայով հիվանդների մոտ), շնչառության դժվարություն
• Այլ՝ տաքության զգացում, արյունաքթություն

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ.

• Հակամանրէային դեղերի (տետրացիկլիններ, ամպիցիլին, ամֆոտերիցին Բ) հետ միաժամանակյա ընդունումը պահանջում է առնվազն 2 ժամ ընդմիջում, քանի որ ացետիլցիստեինը նվազեցնում է դրանց կլանումը։
• Հազը ճնշող դեղերի հետ միաժամանակյա օգտագործումը կարող է հանգեցնել լորձի գերբեռնվածության։
• Նիտրոգլիցերինի հետ համատեղ օգտագործումը կարող է ուժեղացնել վերջինիս անոթընդլայնող ազդեցությունը։
• Ակտիվացված ածխածնի հետ միաժամանակյա ընդունումը նվազեցնում է ացետիլցիստեինի արդյունավետությունը։
• Ալկոհոլի հետ համատեղ օգտագործումը չի խորհուրդ տրվում, քանի որ կարող է ուժեղացնել լյարդի վրա տоксиչ ազդեցությունը։
• Սննդի հետ ընդունումը էական ազդեցություն չունի։

Գերդոզավորում.
Ացետիլցիստեինի գերդոզավորման դեպքում կարող են առաջանալ ստամոքս-աղիքային խանգարումներ (սրտխառնոց, փսխում, փորլուծություն), գլխացավ, ականջների ձայն, ինչպես նաև ալերգիկ ռեակցիաների սաստացում։ Ծանր դեպքերում հնարավոր է հիպոտենզիա և բրոնխոսպազմ։ Գերդոզավորման դեպքում անհրաժեշտ է դադարեցնել պատրաստուկի ընդունումը և դիմել բժշկի։ Բուժումը սիմպտոմատիկ է։

Բանավոր ընդունման համար։ Մեծահասակների և 14 տարեկանից բարձր երեխաների համար սովորական դեղաչափը 200 մգ 2–3 անգամ օրական է (օրական ընդհանուր 400–600 մգ)։ 6–14 տարեկան երեխաների համար՝ 200 մգ 2 անգամ օրական։ 2–6 տարեկան երեխաների համար՝ 100 մգ 2–3 անգամ օրական (օգտագործել համապատասխան դեղաչափով ձևեր)։ Դեղը ընդունվում է ջրի մեջ լուծելով։ Կարող է ընդունվել ուտելուց անկախ, սակայն ստամոքսի գրգռումից խուսափելու համար ցանկալի է ընդունել սնունդից հետո։ Բուժման տևողությունը սովորաբար 5–10 օր է, իսկ քրոնիկ հիվանդությունների դեպքում՝ ավելի երկար՝ բժշկի վերահսկողությամբ։

պահել չոր, մութ տեղում, ջերմաստիճանը ոչ ավելի, քան 25°C, երեխաների համար անհասանելի վայրում, պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ օգտագործումը հնարավոր է միայն բժշկի խիստ ցուցմամբ։ Չի խորհուրդ տրվում 2 տարեկանից ցածր երեխաներին առանց մասնագետի խորհրդատվության։ Տարեցների մոտ դեղաչափը ճշգրտվում է երիկամների և լյարդի ֆունկցիայից ելնելով։ Երիկամների և լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում պահանջվում է զգուշություն և դեղաչափի կորեկցիա։ Դեղը չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա։ Հնարավոր է ալերգիկ ռեակցիա բրոնխիալ ասթմայով հիվանդների մոտ, ուստի առաջին ընդունումը պետք է կատարվի բժշկի վերահսկողությամբ։