Նոլպազա

Նոլպազա (Nolpaza) դեղը պրոտոնային պոմպի ինհիբիտորների խմբին է պատկանում և օգտագործվում է ստամոքսահյութի թթվայնությունը նվազեցնելու համար։ Ակտիվ նյութը պանտոպրազոլն է (Pantoprazole)։ Թողարկվում է աղիներում լուծվող ծածկույթով հաբերի ձևով։ Հիմնական նշանակումն է բուժել և կանխարգելել ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցային հիվանդությունը, գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքս հիվանդությունը (ԳԷՌՀ), Հելիկոբակտեր պիլորի հետ կապված վարակների բուժումը հակաբիոտիկների հետ համատեղ, ինչպես նաև երկարատև ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերի ընդունման հետևանքով առաջացած խոցերի կանխարգելումը։ Այն առանձնանում է բարձր ընտրողականությամբ և երկարատև ազդեցությամբ՝ արգելակելով պարիետալ բջիջներում ջրածնի իոնների արտազատումը։ Դեղը նախատեսված է հիմնականում մեծահասակների համար, սակայն որոշ դեպքերում կարող է կիրառվել մանկական տարիքում բժշկի խիստ վերահսկողությամբ։ Նոլպազան համարվում է արդյունավետ և համեմատաբար անվտանգ դեղ՝ երկարատև օգտագործման դեպքում, երբ պահպանվում են օգտագործման կանոնները։

Առկա դեղաչափեր՝ 20 մգ և 40 մգ աղիներում լուծվող ծածկույթով հաբեր։

Պանտոպրազոլը պրոտոնային պոմպի անդառնալի ինհիբիտոր է, որն արգելակում է ջրածնի պոմպը (H+/K+-ATPase) ստամոքսի պարիետալ բջիջների ներբջջային կանալիկուլներում։ Այն ակտիվանում է թթվային միջավայրում և կապվում է պոմպի ցիստեինային մնացորդների հետ՝ խանգարելով վերջնական փուլում ջրածնի իոնների արտազատմանը։ Այսպիսով, նվազեցնում է ստամոքսահյութի թթվայնությունը և ծավալը։ Դեղը լավ է կլանվում ստամոքսից, կենսահասանելիությունը կազմում է մոտ 77 %։ Առավելագույն կոնցենտրացիան արյան պլազմայում հասնում է ընդունումից 2–4 ժամ հետո։ Կապակցումը պլազմայի սպիտակուցների հետ՝ 98 %։ Փոխակերպվում է լյարդում ֆերմենտային համակարգով (CYP2C19 և CYP3A4)։ Կիսատրոհման ժամանակը կազմում է մոտ 1 ժամ, բայց ազդեցության տևողությունը շատ ավելի երկար է (մինչև 24 ժամ և ավելի)՝ շնորհիվ անդառնալի արգելակման։ Արտազատվում է հիմնականում մեզով (մոտ 80 %) և կղանքով։ Երկարատև օգտագործման դեպքում հնարավոր է ստամոքսի գեղձերի հիպերպլազիա։ Ազդեցության սկիզբը նկատվում է առաջին օրից, առավելագույն էֆեկտը՝ 3–7 օրում։

Ակտիվ նյութ՝ պանտոպրազոլ նատրիումի սեսկվիհիդրատ (Pantoprazole sodium sesquihydrate)։

• 20 մգ դեղաչափ՝ համապատասխանում է 20 մգ պանտոպրազոլին։
• 40 մգ դեղաչափ՝ համապատասխանում է 40 մգ պանտոպրազոլին։

Օժանդակ նյութեր՝ մաննիտոլ, կրոսպովիդոն, նատրիումի կարբոնատ, կալցիումի ստեարատ, հիպրոմելոզա, տիտանի դիօքսիդ, երկաթի օքսիդ, մետակրիլատային կոպոլիմեր, տրիեթիլցիտրատ, տալկ։

• Գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքս հիվանդություն (ԳԷՌՀ), ներառյալ էրոզիվ էզոֆագիտ
• Ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի պեպտիկ խոց
• Հելիկոբակտեր պիլորի վերացում (հակաբիոտիկների հետ համատեղ)
• Պաթոլոգիական հիպերսեկրեցիա, այդ թվում՝ Զոլինգեր-Էլիսոնի համախտանիշ
• Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերի (ՆՍՀԴ) երկարատև ընդունման հետևանքով առաջացած խոցերի կանխարգելում
• Ստամոքսի և աղիքների ֆունկցիոնալ խանգարումներ, որոնք կապված են թթվայնության բարձրացման հետ

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայնություն պանտոպրազոլի կամ բենզիմիդազոլային այլ նյութերի նկատմամբ
• Պանտոպրազոլ պարունակող այլ դեղերի նկատմամբ հայտնի ալերգիա
• Միաժամանակյա օգտագործում ատազանավիրի հետ
• Տարիքը մինչև 12 տարեկան (հաստատված տվյալների բացակայության պատճառով)
• Հղիություն
• Կրծքով կերակրում

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Շատ հաճախ (≥1/10): գլխացավ
• Հաճախ (≥1/100 մինչև <1/10): վերին շնչառական տրակտի ինֆեկցիաներ, ստամոքս-աղիքային խանգարումներ (փորլուծություն, ստամոքսի ցավ, փքվածություն, փորկապություն, փսխում), գլխապտույտ
• Ոչ հաճախ (≥1/1000 մինչև <1/100): հոգնածություն, անքնություն, քնկոտություն, մաշկային ցան, քոր, լյարդի ֆերմենտների բարձրացում
• Հազվադեպ (≥1/10000 մինչև <1/1000): տեսողության խանգարումներ, դեպրեսիա, հոդերի ցավ, մկանային ցավ, գինեկոմաստիա, բարձր ջերմություն, ծայրամասային այտուց
• Շատ հազվադեպ (<1/10000): անաֆիլակտիկ ռեակցիա, լյարդի ծանր վնասում (դեղնուկ, լյարդային անբավարարություն), Ստիվենս-Ջոնսոնի համախտանիշ, թոքաբորբ, հիպոնատրիեմիա, հիպոմագնեզիեմիա, հիպոկալցիեմիա

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն
Նոլպազան (պանտոպրազոլը) նվազեցնում է ստամոքսի թթվայնությունը, ինչը կարող է ազդել որոշ դեղերի կլանման վրա։ Ատազանավիրի և նելֆինավիրի հետ միաժամանակյա օգտագործումը հակացուցված է։ Ավելացնում է մետոտրեքսատի կոնցենտրացիան։ Նվազեցնում է կետոկոնազոլի, իտրակոնազոլի, պոզակոնազոլի և էրլոտինիբի կլանումը։ Պետք է զգուշություն ցուցաբերել վարֆարինի, ֆենիտոինի և դիգոքսինի հետ համատեղ օգտագործման ժամանակ։ Սննդի հետ ընդունումը չի ազդում պանտոպրազոլի կենսամատչելիության վրա։ Ալկոհոլի հետ ուղղակի փոխազդեցություն չի նկարագրվում, սակայն ալկոհոլը կարող է ուժեղացնել ստամոքս-աղիքային կողմնակի ազդեցությունները։

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել
Պանտոպրազոլի գերդոզավորման դեպքում հայտնի են սահմանափակ տվյալներ։ Հնարավոր ախտանշաններն են՝ գլխապտույտ, գլխացավ, տեսողության խանգարումներ, ստամոքսի ցավ, փորլուծություն, թուլություն։ Գերդոզավորման դեպքում պետք է դիմել բժշկի։ Հատուկ հակաթույն չկա։ Բուժումը պետք է լինի ախտանշանային և աջակցող։ Հեմոդիալիզը արդյունավետ չէ, քանի որ պանտոպրազոլը լայնորեն կապվում է սպիտակուցների հետ։

Կիրառվում է բերանային ճանապարհով, հաբը կուլ տալով ամբողջությամբ՝ առանց ծամելու կամ ջախջախելու, նախընտրելի է առավոտյան ուտելուց առաջ։ Մեծահասակների համար ԳԷՌՀ-ի և էզոֆագիտի դեպքում սովորաբար նշանակվում է 40 մգ օրական 1 անգամ 4–8 շաբաթվա ընթացքում։ Խոցային հիվանդության դեպքում՝ 40 մգ օրական 1 անգամ 2–4 շաբաթ (ստամոքսի խոց) կամ 2 շաբաթ (տասներկումատնյա աղիքի խոց)։ Հելիկոբակտեր պիլորի վերացման համար՝ 40 մգ օրական 2 անգամ համակցությամբ հակաբիոտիկների հետ 7–14 օր։ Պահպանողական թերապիայի համար օգտագործվում է 20 մգ օրական 1 անգամ։ Երեխաների մոտ (12 տարեկանից բարձր) դեղաչափը որոշվում է անհատապես։ Տարեցների և երիկամային անբավարարության դեպքում դեղաչափի ճշգրտում սովորաբար չի պահանջվում։ Լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում օրական առավելագույն դեղաչափը չպետք է գերազանցի 20 մգ։

պահել 15–25 °C ջերմաստիճանում, պաշտպանել լույսից և խոնավությունից, երեխաների համար անհասանելի վայրում, պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության ընթացքում կիրառվում է միայն խիստ անհրաժեշտության դեպքում, քանի որ անվտանգության տվյալները սահմանափակ են։ Կրծքով կերակրման ժամանակ խորհուրդ է տրվում դադարեցնել կերակրումը դեղորայքի ընդունման ընթացքում։ Մինչև 12 տարեկան երեխաների մոտ օգտագործումը սահմանափակ է և պահանջում է մասնագետի խորհրդատվություն։ Տարեցների մոտ հատուկ զգուշություն է պահանջվում երկարատև օգտագործման դեպքում՝ օստեոպորոզի և հիպոմագնեզիայի ռիսկի պատճառով։ Երիկամների անբավարարության դեպքում դեղաչափի ճշգրտում չի պահանջվում, սակայն լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում պետք է նվազեցնել դեղաչափը։ Երկարատև (ավելի քան 1 տարի) օգտագործումը պահանջում է պարբերաբար վերահսկել մագնեզիումի, վիտամին B12-ի և կալցիումի մակարդակները։ Դեղը չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա, սակայն հազվադեպ դեպքերում կարող է առաջացնել գլխապտույտ կամ տեսողության խանգարում։