Ֆամոտիդին

Ֆամոտիդին — 40 մգ-ը հակաթթվային դեղամիջոց է, որը պատկանում է H2-հիստամինային ընկալիչների բլոկատորների խմբին։ Այն արգելակում է ստամոքսի խոռոչում ջրածնի քլորիդի (հիդրոքլորաթթվի) արտադրությունը՝ նվազեցնելով ստամոքսային հյութի թթվայնությունը և ծավալը։ Թողարկվում է 40 մգ դոզայով աղյուսակների ձևով։ Հիմնական նշանակումն է բուժել և կանխարգելել ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցային հիվանդությունը, գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքսային հիվանդությունը, Զոլինգեր-Էլիսոնի համախտանիշը և այլ վիճակներ, որոնք ուղեկցվում են ավելորդ թթվայնությամբ։ Դեղը նախատեսված է մեծահասակների և 12 տարեկանից բարձր երեխաների համար։ Առանձնանում է արագ ազդեցությամբ (սկսում է գործել 1 ժամվա ընթացքում) և համեմատաբար երկարատև ազդեցությամբ (մինչև 12 ժամ), ինչը թույլ է տալիս ընդունել օրական 1-2 անգամ։ Ֆամոտիդինը չի ազդում ստամոքսի շարժունակության վրա և չի փոխում սննդի մարսման գործընթացը։ Այն համարվում է արդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոց, որը լայնորեն կիրառվում է գաստրոէնտերոլոգիական պրակտիկայում։

Ֆամոտիդինը հանդիսանում է հիստամինի H2-ենթատեսակի ընկալիչների մրցակցային և ընտրովի բլոկատոր։ Այն արգելակում է հիստամինի, գաստրինի և ացետիլխոլինի ազդեցությունը ստամոքսի պարիետալ բջիջների վրա՝ նվազեցնելով հիդրոքլորաթթվի արտադրությունը ինչպես հիմնական, այնպես էլ սննդով և գաստրինով խթանված սեկրեցիայի ժամանակ։ Դեղը չի ազդում պեպսինի ընդհանուր քանակի վրա, սակայն նվազեցնում է պեպսինի ակտիվությունը թթվային միջավայրի pH-ի բարձրացման պատճառով։ Ֆամոտիդինը լավ է կլանվում ստամոքսաղիքային տրակտից, կենսահասանելիությունը կազմում է մոտ 40-45 %։ Առավելագույն համակենտրոնացումը արյան պլազմայում հասնում է ընդունումից 1-3 ժամ անց։ Կապակցումը պլազմայի սպիտակուցների հետ՝ 15-20 %։ Չի անցնում արյունագեղձուղեղային պատնեշը։ Օքսիդացվում է լյարդում՝ առաջացնելով S-օքսիդ և այլ մետաբոլիտներ։ Դուրս է բերվում հիմնականում երիկամներով՝ անփոփոխ վիճակում (մոտ 30-35 %) և մետաբոլիտների տեսքով։ Կիսամաքրման ժամանակը կազմում է 2,5-3,5 ժամ, երիկամային անբավարարության դեպքում կարող է երկարաձգվել։ Ազդեցության սկիզբը՝ ընդունումից 1 ժամվա ընթացքում, առավելագույն ազդեցությունը՝ 1-3 ժամվա ընթացքում, տևողությունը՝ 10-12 ժամ։

Ակտիվ նյութ՝ ֆամոտիդին (Famotidine) 40 մգ մեկ աղյուսակում։
Օժանդակ նյութեր՝ միկրոբյուրեղային ցելյուլոզա, կոլոիդային սիլիցիումի երկօքսիդ, մագնիումի ստեարատ, կրոսկարմելոզայի նատրիում, հիպրոմելոզա, տիտանի երկօքսիդ, տալկ, մակրոգոլ։

• Ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի պեպտիկ խոց
• Ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցային հիվանդության սուր փուլի բուժում և կրկնությունների կանխարգելում
• Գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքսային հիվանդություն (այդ թվում՝ էրոզիվ էզոֆագիտ)
• Ֆունկցիոնալ դիսպեպսիա
• Զոլինգեր-Էլիսոնի համախտանիշ
• Ստամոքսի հիպերսեկրեցիայով ուղեկցվող այլ վիճակներ
• Ստամոքսային հյութի ասպիրացիայի կանխարգելում ընդհանուր անզգայացման ժամանակ (Մենդելսոնի համախտանիշ)

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայնություն ֆամոտիդինի կամ դեղի որևէ այլ բաղադրիչի նկատմամբ
• Հղիություն
• Կրծքով կերակրում
• Մինչև 18 տարեկան երեխաներ և դեռահասներ (այս դեղաչափով)

Կողմնակի ազդեցություններ.
Նյարդային համակարգի կողմից

• գլխացավ
• գլխապտույտ
• անքնություն
• քնկոտություն

Մարսողական համակարգի կողմից

• փորկապություն
• փորլուծություն
• որովայնի ցավ
• ախորժակի բացակայություն
• սրտխառնոց
• փսխում
• բերանի չորություն

Ալերգիկ ռեակցիաներ

• ցան
• եղնջացան
• անգիոօտիկ երևույթ
• անաֆիլակտիկ շոկ (հազվադեպ)

Այլ

• հոգնածություն
• մկանային ցավեր
• հոդացավեր
• սրտի ռիթմի խանգարումներ (շատ հազվադեպ)

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն
Ֆամոտիդինը նվազեցնում է ստամոքսի թթվայնությունը, ինչը կարող է ազդել որոշ դեղերի կլանման վրա։ Այն նվազեցնում է կետոկոնազոլի, իտրակոնազոլի և այլ azole հակասնկային դեղերի կլանումը։ Չի խորհուրդ տրվում միաժամանակյա ընդունումը այլ H2-հիստամինային ընկալիչների բլոկատորների հետ։ Անտացիդները (ալյումինի և մագնեզիումի պարունակող) նվազեցնում են ֆամոտիդինի կլանումը, ուստի դրանք պետք է ընդունել առնվազն 2 ժամ ընդմիջումով։ Ֆամոտիդինը չի ազդում կանխարգելիչ դեղերի (օրինակ՝ բերանի հակաբեղմնավորիչների) արդյունավետության վրա։ Ալկոհոլի հետ միաժամանակյա օգտագործումը կարող է ուժեղացնել կողմնակի ազդեցությունները և գրգռել ստամոքսի լորձաթաղանթը։ Սննդի հետ ընդունումը չի փոխում դեղի կենսահասանելիությունը։

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել
Գերդոզավորման դեպքում կարող են առաջանալ հետևյալ ախտանշանները՝ գլխապտույտ, գլխացավ, սրտխառնոց, փսխում, տախիկարդիա, արյան ճնշման անկում, հալյուցինացիաներ։ Թերապիա՝ ախտանշանային և աջակցող։ Անհրաժեշտ է դադարեցնել դեղի ընդունումը, ստամոքսը լվանալ, ընդունել ակտիվացված ածխածին։ Հեմոդիալիզը արդյունավետ է։ Անհապաղ դիմել բժշկական օգնության։

Ընդունվում է բերանով՝ ջրով, անկախ կերակուրից։ Մեծահասակների համար ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցի սուր փուլում՝ 40 մգ մեկ անգամ երեկոյան (կամ 20 մգ օրական 2 անգամ) 4-8 շաբաթվա ընթացքում։ Պահպանողական թերապիայի համար՝ 20 մգ մեկ անգամ երեկոյան։ Գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքսային հիվանդության դեպքում՝ 20 մգ կամ 40 մգ օրական 2 անգամ մինչև 12 շաբաթ։ Զոլինգեր-Էլիսոնի համախտանիշի դեպքում սկզբնական դեղաչափը 20 մգ է օրական 4 անգամ, հետագա ճշգրտումը կատարվում է անհատականորեն։ 12 տարեկանից բարձր երեխաների մոտ դեղաչափը հաշվարկվում է 0,5 մգ/կգ մարմնի քաշի վրա օրական 2 անգամ (առավելագույնը՝ 40 մգ/օր)։ Բուժման տևողությունը որոշվում է բժշկի կողմից։

Պահել չոր, մութ տեղում, ջերմաստիճանը ոչ ավելի, քան 25 աստիճան Ցելսիուս։ Պահել երեխաների համար անհասանելի վայրում։ Պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի։

Հղիության ընթացքում կիրառվում է միայն այն դեպքում, երբ հնարավոր օգուտը գերազանցում է պտղի համար հնարավոր ռիսկը։ Կրծքով կերակրման ժամանակ խորհուրդ է տրվում դադարեցնել կերակրումը դեղորայքի ընդունման ընթացքում։ 12 տարեկանից ցածր երեխաների մոտ կիրառումը սահմանափակ է և պահանջում է բժշկի խիստ վերահսկողություն։ Տարեց հիվանդների մոտ դեղաչափի ճշգրտում սովորաբար չի պահանջվում, սակայն պետք է հաշվի առնել երիկամների ֆունկցիայի հնարավոր նվազումը։ Երիկամների ծանր անբավարարության դեպքում (կրեատինինի կլիրենսը <30 մլ/րոպե) դեղաչափը պետք է կրճատվի մինչև 20 մգ/օր կամ ընդունման միջակայքը պետք է մեծացվի մինչև 36-48 ժամ։ Լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում պետք է զգուշություն ցուցաբերվի։ Դեղը չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա, սակայն հազվադեպ դեպքերում կարող է առաջացնել գլխապտույտ կամ քնկոտություն, որի դեպքում պետք է զգուշություն ցուցաբերվի։