Ակտիվացված ածուխ

Ակտիվացված ածուխը (Carbo activatus) ադսորբենտային խմբի դեղամիջոց է, որը պատրաստվում է բնական օրգանական նյութերից (կոկոսի կեղև, փայտ, քարածուխ) բարձր ջերմաստիճանում ակտիվացման միջոցով։ Այն ունի բարձր ծակոտկենություն և հսկայական կլանման մակերես՝ մեկ գրամում մինչև 1500 մ²։ Հիմնական նշանակությունն է կապել և հեռացնել օրգանիզմից թունավոր նյութերը, գազերը, ալկալոիդները, ծանր մետաղների աղերը և որոշ օրգանական միացություններ։ Այն չի լուծվում ջրում և չի ներծծվում արյան մեջ, գործում է բացառապես աղեստամոքսային տրակտում։ Առկա է հաբերի, կապսուլների և փոշու ձևով։ Ակտիվացված ածուխը լայնորեն կիրառվում է թունավորումների, փքվածության, դիարեայի և ալերգիաների բուժման մեջ։ Այն համարվում է անվտանգ և հասանելի դեղամիջոց, որը չունի համ և հոտ։

Առկա դեղաչափեր՝ 250 մգ հաբեր, 500 մգ հաբեր, 110 մգ, 125 մգ և 300 մգ հաբեր, 300 մգ և 500 մգ կապսուլներ, ինչպես նաև փոշի ձև։

Ակտիվացված ածուխը գործում է որպես ուժեղ ադսորբենտ՝ մեխանիկորեն կապելով տոքսինները, գազերը, բակտերիաների տոքսինները, ալկալոիդները, ծանր մետաղների աղերը և որոշ օրգանական միացություններ աղեստամոքսային տրակտում։ Նյութը չի ներծծվում արյան մեջ և չի ենթարկվում մետաբոլիզմի։ Այն անցնում է ամբողջ աղիքային տրակտով և 12–24 ժամվա ընթացքում դուրս է բերվում կղանքով՝ իր հետ տանելով կապված տոքսինները։ Ադսորբցիոն ազդեցությունը սկսվում է ընդունումից 5–15 րոպե անց և կախված է ընդունված դեղաչափից։ Ակտիվացված ածուխը նաև ունի որոշակի հակադիարեային և դետոքսիկացնող ազդեցություն։ Չնայած իր արդյունավետությանը, այն չի տարբերակում օգտակար և վնասակար նյութերը, ուստի կարող է նվազեցնել այլ դեղամիջոցների կամ վիտամինների կլանումը։

Ակտիվ նյութ՝ ակտիվացված ածուխ (Carbo activatus)։
Օժանդակ նյութեր՝ կախված արտադրողից՝ կարտոֆիլի օսլա, շաքարի փոշի, ստեարատ կալցիում կամ այլ օժանդակ բաղադրիչներ։

• Սննդային և քիմիական թունավորումներ
• Թմրամիջոցների և ալկալոիդների գերդոզավորում
• Փքվածություն (մետեորիզմ)
• Դիարեա և դիսպեպսիա
• Սննդային ալերգիա
• Ատոպիկ դերմատիտ և այլ ալերգիկ հիվանդություններ
• Լյարդի և երիկամների անբավարարության դեպքում դետոքսիկացիա
• Նախապատրաստում ռենտգեն հետազոտությունների և էնդոսկոպիայի

Հակացուցումներ.

• Հիպերսենսիտիվություն ակտիվացված ածխածնի կամ պատրաստուկի որևէ բաղադրիչի նկատմամբ
• Կերակրափողի և աղիքների ատոնիա
• Ստամոքսաղիքային արյունահոսություն
• Ուլցերոզ աղեստամոքսային հիվանդություն
• Ուղիղ աղիքի ուռուցքներ
• Ուղիղ աղիքի արյունահոսություն
• Ուղեղի տրավմա
• Տարածուն պերիտոնիտ
• Տարածուն աղիքային խցանում
• Մետաբոլիկ ալկալոզ
• Շիբերների թունավորում (թթվային կամ ալկալային)
• Մեթանոլի, էթիլենգլիկոլի և այլ ուժեղ թթուների թունավորում
• Միաժամանակյա ընդունում հակամանրէային դեղերի հետ, որոնք վատ են ներծծվում (օրինակ՝ էրիթրոմիցին, գրիզեոֆուլվին, կետոկոնազոլ)
• Նորածինների և մինչև 3 տարեկան երեխաների մոտ չի օգտագործվում առանց բժշկի նշանակման

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Մարսողական համակարգից՝ ստամոքսի ցավ, փորկապություն, փորլուծություն, սև գույնի կղանք, ստամոքսաղիքային տրակտի գրգռում, ստամոքսաղիքային արյունահոսություն, ստամոքսի և աղիքների խոցերի ծանրացում
• Ալերգիկ ռեակցիաներ՝ մաշկային ցան, քոր, անգիոեդեմա, ուրուտիկարիա
• Վաղաժամկետ օգտագործման դեպքում՝ սննդանյութերի, վիտամինների և հորմոնների ներծծման խանգարում
• Երկարատև օգտագործման դեպքում՝ հիպովիտամինոզ, սպիտակուցային անբավարարություն, էլեկտրոլիտային անհավասարակշռություն

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն
Ակտիվացված ածուխը ունի ուժեղ ադսորբցիոն հատկություն և կարող է նվազեցնել կամ ամբողջությամբ կանխել բազմաթիվ դեղերի ներծծումը։ Այն չի կարելի ընդունել միաժամանակ հետևյալ դեղերի հետ՝ հակաբիոտիկներ (պենիցիլին, տետրացիկլին, էրիթրոմիցին), սալիցիլատներ, սուլֆանիլամիդներ, հակասեպտիկներ, հորմոնալ դեղեր (հակաբեղմնավորիչներ, կորտիկոստերոիդներ), հակաթթվային դեղեր, սննդային հավելումներ և վիտամիններ։ Ակտիվացված ածուխը պետք է ընդունել առնվազն 1-2 ժամ տարբերությամբ այլ դեղամիջոցներից։ Ալկոհոլի հետ միաժամանակյա ընդունումը նվազեցնում է ածխի արդյունավետությունը թունավորումների դեպքում։ Սննդի հետ միաժամանակ ընդունումը նույնպես նվազեցնում է ադսորբցիոն կարողությունը։

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել
Ակտիվացված ածխի գերդոզավորումը հազվադեպ է հանդիպում։ Ավելորդ չափաբաժինների երկարատև ընդունումը կարող է հանգեցնել փորկապության, ստամոքսաղիքային տրակտի ատոնիայի, սննդանյութերի և վիտամինների ներծծման խանգարման, հիպովիտամինոզի և էլեկտրոլիտային անհավասարակշռության։ Գերդոզավորման դեպքում անհրաժեշտ է դադարեցնել պատրաստուկի ընդունումը և դիմել բժշկի։ Բուժումը սիմպտոմատիկ է։

Կիրառվում է բերանային ճանապարհով՝ հաբերով կամ կապսուլներով։ Մեծահասակների համար սովորաբար նշանակվում է 1–2 գ մեկ անգամ (4–8 հաբ 250 մգ-ով), օրական առավելագույնը մինչև 8 գ։ Թունավորումների դեպքում օգտագործվում է 20–30 գ փոշի ջրի մեջ խառնած։ Երեխաների համար դեղաչափը հաշվարկվում է 0,05 գ/կգ քաշի վրա մեկ ընդունումով։ Ընդունվում է 2–3 ժամվա ընթացքում սնունդից և այլ դեղամիջոցներից առանձին։ Բուժման տևողությունը սովորաբար 3–7 օր է, թունավորումների դեպքում՝ մինչև 14 օր։

Պահել չոր, լույսից պաշտպանված վայրում, 15-25°C ջերմաստիճանում: Պահել երեխաների համար անհասանելի վայրում: Պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ կարող է օգտագործվել բժշկի նշանակմամբ։ Երեխաներին նշանակվում է զգուշությամբ և միայն բժշկի հսկողությամբ։ Տարեցների մոտ հնարավոր է փորկապություն։ Երիկամների և լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում օգտագործումը հնարավոր է։ Չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա։ Երկարատև ընդունումը կարող է հանգեցնել վիտամինների, սպիտակուցների և ճարպերի կլանման խանգարման։