Լ-Թիրոքսին

Լ-Թիրոքսին — 75 մկգ-ը սինթետիկ թիրեոիդ հորմոն է, որն օգտագործվում է էնդոկրինոլոգիայում վահանաձև գեղձի ֆունկցիայի անբավարարության բուժման համար։ Այն պատկանում է թիրեոիդ հորմոնների դեղախմբին և հանդիսանում է լևոթիրոքսինի նատրիումի աղի ձև։ Թողարկվում է 25, 50, 75, 100, 125 և 150 մկգ դեղաչափով պարունակող հաբերի տեսքով։ Հիմնական նշանակումն է փոխարինել վահանաձև գեղձի կողմից արտադրվող թիրոքսին (T4) հորմոնը՝ վերականգնելով օրգանիզմի նյութափոխանակության նորմալ մակարդակը։ Ապրանքը նախատեսված է հիպոթիրեոզով, վահանաձև գեղձի վիրահատությունից հետո, ռադիոյոդային թերապիայից հետո, ինչպես նաև որոշ դեպքերում՝ բենիգն վահանաձև գեղձի գոյացությունների և որոշ տեսակի քաղցկեղների բուժման համար։ Առանձնանում է բարձր կենսահասանելիությամբ և կայուն որակով։ Լ-Թիրոքսինը համարվում է «ոսկե ստանդարտ» հիպոթիրեոզի փոխարինող թերապիայում։ Այն վերականգնում է օրգանիզմի էներգետիկ հավասարակշռությունը, բարելավում է սրտի, ուղեղի և այլ օրգանների աշխատանքը։ Ճիշտ ընտրված դեղաչափով այն չի առաջացնում կողմնակի ազդեցություններ և թույլ է տալիս հիվանդներին վերադառնալ ակտիվ կյանքի։

Լ-Թիրոքսինը սինթետիկ T4 հորմոն է, որը օրգանիզմում մասամբ վերածվում է ավելի ակտիվ T3 (տրիյոդթիրոնին) հորմոնի։ Այն ազդում է բջջային մակարդակում՝ կապվելով միջուկային ընդունիչների հետ և փոխելով գեների արտահայտումը։ Արդյունքում ավելանում է հիմնական նյութափոխանակության արագությունը, օքսիդացման գործընթացները, սպիտակուցների, ճարպերի և ածխաջրերի նյութափոխանակությունը։ Դրականորեն է ազդում սրտի կծկումների ուժի և հաճախության վրա, խթանում է կենտրոնական նյարդային համակարգը։ Կլանումը տեղի է ունենում բարակ աղիքում և կազմում է մոտ 80 %։ Սնունդը, հատկապես կալցիումի և երկաթի պարունակող մթերքները, նվազեցնում են կլանումը։ Բաշխվում է հյուսվածքներում, կապվում է պլազմայի սպիտակուցների հետ (թիրոքսին-կապող գլոբուլին)։ Կիսատրոհման ժամանակը կազմում է մոտ 6-7 օր առողջ մարդկանց մոտ և ավելի երկար՝ հիպոթիրեոզի դեպքում։ Դուրս է բերվում հիմնականում երիկամներով և աղիքներով։ Ազդեցության սկիզբը նկատվում է 3-5 օրում, իսկ լիարժեք կլինիկական էֆեկտը զարգանում է 3-4 շաբաթում։

Ակտիվ նյութ՝ լևոթիրոքսին նատրիում (Levothyroxine sodium) 75 մկգ մեկ հաբում։
Օժանդակ նյութեր՝ կալցիումի հիդրոֆոսֆատ, միկրոբյուրեղային ցելյուլոզա, կրոկարմելոզա նատրիում, մագնիումի ստեարատ, կոլոիդային սիլիցիումի երկօքսիդ։

• Հիպոթիրեոզ (ծննդական, ձեռքբերված)
• Էուտիրոիդ գոյացություններ վահանաձև գեղձում
• Վահանաձև գեղձի չարորակ ուռուցքներից հետո ռեցիդիվի կանխարգելում
• Դիֆուզ տոքսիկ գոյացության բուժումից հետո (համակցված թերապիայի կամ ռադիոյոդային թերապիայից հետո)
• Վահանաձև գեղձի ճնշման (suppression) թեստ
• Վահանաձև գեղձի վիրահատությունից հետո փոխարինող թերապիա

Հակացուցումներ.

• Գերզգայունություն լևոթիրոքսինի կամ դեղի որևէ օժանդակ նյութի նկատմամբ
• Թիրեոտոքսիկոզը չբուժված վիճակում
• Սուր միոկարդիտ
• Սուր միոկարդային ինֆարկտ
• Սուր պանկարդիտ
• Անկոմպենսացված սրտի անբավարարություն
• Տակիկարդիա
• Տախիառիթմիա
• Աթերոսկլերոզի ծանր ձևեր
• Անգինա պեկտորիս
• Արյունազեղումների նախատրամադրվածություն
• Շաքարային դիաբետ (չկարգավորված)
• Ադիսոնի հիվանդություն (չբուժված)
• Հղիության I եռամսյակ (հատուկ դեպքերից բացի)

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Սրտանոթային համակարգ՝ տախիկարդիա, սրտխփոց, առիթմիա, անգինա պեկտորիսի նոպաներ, արյան ճնշման բարձրացում
• Նյարդային համակարգ՝ գլխացավ, դող, անքնություն, անհանգստություն, մկանային թուլություն, ցնցումներ
• Մարսողական համակարգ՝ փորլուծություն, փսխում, որովայնի ցավ, ախորժակի բարձրացում
• Էնդոկրին համակարգ՝ քաշի կորուստ, ջերմության անհանդուրժողականություն, մազերի փոփոխություններ
• Ալերգիկ ռեակցիաներ՝ մաշկային ցան, քոր, այտուց, շնչառության դժվարություն
• Ոսկրային համակարգ՝ ոսկրերի խտության նվազում (երկարատև օգտագործման դեպքում)

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն

• Կալցիումի պատրաստուկներ, ալյումինի և մագնեզիումի պարունակող հակափքանքային միջոցներ, երկաթի պատրաստուկներ՝ նվազեցնում են լևոթիրոքսինի կլանումը աղեստամոքսային տրակտում (պետք է ընդունել առնվազն 4 ժամ տարբերությամբ)
• Էստրոգեններ, սոյայի պարունակող սննդամթերքներ՝ կարող են պահանջել դեղաչափի ավելացում
• Վարֆարին և այլ հակամակարդիչներ՝ ուժեղացնում է հակամակարդիչ ազդեցությունը, ավելանում է արյունահոսության ռիսկը
• Ինսուլին և բերանային հակադիաբետիկ միջոցներ՝ կարող է փոխել գլյուկոզի հանդուրժողականությունը
• Ամիոդարոն, լիթիում, յոդ պարունակող միջոցներ՝ կարող են ազդել թիրեոիդ հորմոնների սինթեզի վրա
• Ալկոհոլ՝ չի խորհուրդ տրվում համատեղ օգտագործումը, քանի որ կարող է ուժեղացնել կողմնակի ազդեցությունները և ազդել հորմոնալ հավասարակշռության վրա
• Կոֆեին և որոշ սննդամթերքներ՝ կարող են ազդել դեղի կլանման վրա

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել

• Ախտանշաններ՝ տախիկարդիա, սրտխփոց, առիթմիա, անգինա պեկտորիս, գլխացավ, մկանային թուլություն, փորլուծություն, փսխում, ջերմության բարձրացում, անհանգստություն, քաշի կորուստ, ջերմության անհանդուրժողականություն
• Ծանր դեպքերում՝ սրտի անբավարարություն, սրտամկանի ինֆարկտ, թիրեոտոքսիկ կրիզ
• Անելիքը՝ դադարեցնել դեղի ընդունումը, դիմել բժշկի, անհրաժեշտության դեպքում սիմպտոմատիկ բուժում (բետա-ադրենոբլոկատորներ, կորտիկոստերոիդներ), պլազմաֆերեզ ծանր դեպքերում

Կիրառվում է բերանային ճանապարհով։ Մեծահասակների համար սկզբնական դեղաչափը սովորաբար կազմում է 25-50 մկգ օրական, որն աստիճանաբար ավելացվում է մինչև պահպանողական դեղաչափ (75-200 մկգ/օր)։ 75 մկգ դեղաչափը հաճախ օգտագործվում է որպես պահպանողական դեղաչափ։ Երեխաների և դեռահասների դեղաչափը հաշվարկվում է կիլոգրամ քաշի հաշվով և սովորաբար ավելի բարձր է։ Դեղը ընդունում են առավոտյան, դատարկ ստամոքսին՝ ուտելուց առնվազն 30 րոպե առաջ։ Բուժման տևողությունը կարող է լինել ամբողջ կյանքում հիպոթիրեոզի դեպքում։ Դեղաչափի ճշգրիտ ընտրությունը և ճշգրտումը կատարվում է TSH և T4 մակարդակների լաբորատոր վերահսկման հիման վրա։

Պահել 25°C-ից ոչ ավելի ջերմաստիճանում, պաշտպանված լույսից և խոնավությունից, երեխաների համար անհասանելի վայրում։ Պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի։

Հղիության ընթացքում պահանջվում է դեղաչափի ավելացում և խիստ վերահսկում, քանի որ թիրեոիդ հորմոնները անհրաժեշտ են պտղի նյարդային համակարգի ճիշտ զարգացման համար։ Կրծքով կերակրման ժամանակ դեղը համարվում է համեմատաբար անվտանգ, սակայն պահանջում է մոնիտորինգ։ Երեխաների մոտ դեղաչափը պետք է խիստ անհատականացված լինի։ Տարեցների մոտ սկսում են փոքր դեղաչափերից՝ սրտի կողմնակի ազդեցություններից խուսափելու համար։ Երիկամների և լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում անհրաժեշտ է զգուշություն և պարբերական վերահսկում։ Դեղը չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա, եթե պահպանվում է էուտիրոիդ վիճակը։