Ֆլյուկոնազոլ

Ֆլյուկոնազոլը (Flukonazol) հակասնկային դեղամիջոց է, որը պատկանում է տրիազոլների խմբին։ Այն լայն սպեկտրով հակասնկային միջոց է, որն արդյունավետ է Candida տեսակի սնկերի, Cryptococcus neoformans-ի և որոշ այլ պաթոգեն սնկերի դեմ։ Թողարկվում է բերանային ընդունման համար նախատեսված պարկուճների, հաբերի, օշարակի և ներարկման լուծույթի ձևերով։ Հիմնական նշանակումն է համակարգային և տեղային սնկային վարակների բուժումը, այդ թվում՝ օրոգենիտալ կանդիդոզի, օրոպարենխիմալ կանդիդոզի, կրիպտոկոկային մենինգիտի, ինչպես նաև սնկային վարակների կանխարգելման իմունոպրեսիայի ենթարկվող հիվանդների մոտ։ Ապրանքը առանձնանում է բարձր կենսահասանելիությամբ, լավ ներթափանցելիությամբ հյուսվածքներ և մարմնի հեղուկներ, այդ թվում՝ ուղեղային ողնուղեղային հեղուկ։ Այն համարվում է ընտրության դեղամիջոց տարբեր սնկային վարակների դեպքում շնորհիվ իր անվտանգության պրոֆիլի և հարմար օգտագործման։

Ֆլյուկոնազոլը արգելակում է սնկային բջիջների մեմբրանում էրգոստերոլի սինթեզը՝ ընտրողաբար ճնշելով ցիտոխրոմ P450-ի կախված 14-ալֆա-դեմեթիլազային ֆերմենտը։ Սա հանգեցնում է սնկային բջջի մեմբրանի թափանցելիության խախտման և վարակի ճնշման։ Դեղը արդյունավետ է ինչպես տեղային, այնպես էլ համակարգային վարակների դեպքում և հաճախ օգտագործվում է ԱՁԻՎ-ով հիվանդների, քիմիաթերապիա ստացողների և օրգանների փոխպատվաստումից հետո հիվանդների մոտ։

Առկա դեղաչափեր՝ 50 մգ, 100 մգ, 150 մգ, 200 մգ պարկուճներ և հաբեր, 50 մգ/5 մլ և 200 մգ/5 մլ օշարակ, 2 մգ/մլ ներարկման լուծույթ։

Ֆլյուկոնազոլը ընտրողաբար արգելակում է սնկերի ցիտոխրոմ P450-ի 14-ալֆա-դեմեթիլազային ֆերմենտը, որի հետևանքով խախտվում է էրգոստերոլի սինթեզը սնկային բջջային մեմբրանում։ Այս գործընթացը հանգեցնում է մեմբրանի թափանցելիության ավելացման, բջջի աճի դադարեցման և սնկի մահվան։ Դեղը լավ է կլանվում ստամոքս-աղիքային տրակտից՝ անկախ սննդից։ Կենսահասանելիությունը գերազանցում է 90%-ը։ Այն լայնորեն բաշխվում է օրգանիզմում՝ ներթափանցելով մաշկ, եղունգներ, թքագեղձեր, թոքեր, երիկամներ, լյարդ, ուղեղային ողնուղեղային հեղուկ և այլ հյուսվածքներ։ Պլազմայում կապակցումը սպիտակուցների հետ ցածր է (մոտ 11-12%)։ Դուրս է բերվում հիմնականում երիկամներով՝ անփոփոխ վիճակում։ Կիսատրոհման ժամանակը մոտ 30 ժամ է առողջ անձանց մոտ և կարող է երկարաձգվել մինչև 4 օր երիկամային անբավարարության դեպքում։ Ազդեցության սկիզբը նկատվում է 1-2 ժամվա ընթացքում բերանային ընդունումից հետո։ Տևողությունը կախված է դեղաչափից և վարակի տեսակից։

Ակտիվ նյութ՝ ֆլյուկոնազոլ (Flukonazol)։
Յուրաքանչյուր 150 մգ պարկուճ պարունակում է 150 մգ ֆլյուկոնազոլ։
Օժանդակ նյութեր՝ լակտոզա, կորնստարչ, պովիդոն, սոդիումի լաուրիլսուլֆատ, մագնեզիումի ստեարատ, սիլիկոնի դիօքսիդ։ Պարկուճի պատյանը կարող է պարունակել տիտանի դիօքսիդ, ժելատին և գունանյութեր։

• Օրոգենիտալ կանդիդոզ (սեռական օրգանների և բերանի խոռոչի կանդիդոզ)
• Տեղային և համակարգային կանդիդոզներ
• Կրիպտոկոկային մենինգիտ և այլ կրիպտոկոկային վարակներ
• Պիտիրիազիս (tinea versicolor)
• Օնիկոմիկոզ (եղունգների սնկային վարակ)
• Սնկային վարակների կանխարգելում իմունոպրեսիայի ենթարկվող հիվանդների մոտ (այդ թվում՝ ԱՁԻՎ-ով հիվանդներ, քիմիաթերապիա ստացողներ)
• Կանդիդոզի կանխարգելում երկարատև ինտենսիվ թերապիայի ժամանակ

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայունություն ֆլյուկոնազոլի կամ ազոլային այլ հակասնկային միջոցների նկատմամբ
• Միաժամանակյա ընդունում տերբենաֆինի, ցիսապրիդի, աստեմիզոլի, պիմոզիդի, քինիդինի, էրիթրոմիցինի կամ հալոֆանտրինի հետ
• Ձեռքբերված կամ բնածին երկարացած QT ինտերվալ
• Որովայնի խոռոչի հիվանդություններ, որոնք կարող են ազդել դեղի կլանման վրա
• Տարիքը մինչև 16 տարեկան (համակարգային օգտագործման դեպքում, բացի կյանքին վտանգ սպառնացող վիճակներից)
• Հղիություն (հատկապես առաջին եռամսյակում)
• Կրծքով կերակրում

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Նյարդային համակարգ. գլխացավ, գլխապտույտ, համի խանգարում, ցնցումներ, տրեմոր
• Մարսողական համակարգ. սրտխառնոց, փսխում, որովայնի ցավ, փորլուծություն, դիսպեպսիա, գազերի կուտակում, լյարդի ֆունկցիայի խանգարում, հեպատիտ, խոլեստազ
• Մաշկային համակարգ. ցան, քոր, անգիոօտիկ այտուց, Ստիվենս-Ջոնսոնի սինդրոմ, տոքսիկ էպիդերմալ նեկրոլիզ
• Սրտանոթային համակարգ. QT ինտերվալի երկարացում, տախիկարդիա, զարկերակային ցածր ճնշում
• Արյունաստեղծ օրգաններ. թրոմբոցիտոպենիա, լեյկոպենիա, նեյտրոպենիա, ագրանուլոցիտոզ
• Այլ. հոգնածություն, թուլություն, հիպոկալիեմիա, հիպերխոլեստերինեմիա, երիկամային ֆունկցիայի խանգարում

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ.

• Ֆլյուկոնազոլը արգելակում է CYP3A4, CYP2C9 և CYP2C19 իզոֆերմենտները, ինչը հանգեցնում է մի շարք դեղերի կոնցենտրացիայի աճի
• Չի խորհուրդ տրվում միաժամանակյա ընդունում cisapride-ի, terfenadine-ի, astemizole-ի, pimozide-ի, quinidine-ի և erythromycin-ի հետ (հնարավոր է QT ինտերվալի երկարացում և տորածիվ տախիկարդիա)
• Բարձրացնում է warfarin-ի, phenytoin-ի, cyclosporine-ի, tacrolimus-ի, sirolimus-ի, zidovudine-ի, benzodiazepines-ի (midazolam, triazolam), sulfonylurea-ների, theophylline-ի և rifabutin-ի կոնցենտրացիան
• Ռիթոնավիրի և այլ պրոտեազայի ինհիբիտորների հետ համատեղ օգտագործումը պահանջում է դեղաչափի ճշգրտում
• Հիդրոքլորթիազիդը կարող է մեծացնել ֆլյուկոնազոլի կոնցենտրացիան
• Չկա նշանակալի փոխազդեցություն սննդի հետ, սակայն ալկոհոլի հետ միաժամանակյա օգտագործումը մեծացնում է լյարդի վնասման ռիսկը

Գերդոզավորում.

• Ախտանշաններ. սրտխառնոց, փսխում, փորլուծություն, գլխացավ, գլխապտույտ, հալյուցինացիաներ, պարեսթեզիա, QT ինտերվալի երկարացում
• Բուժում. սիմպտոմատիկ և աջակցող թերապիա, ստամոքսի լվացում, ակտիվացված ածխածնի ընդունում, հեմոդիալիզ (ֆլյուկոնազոլը մասամբ հեռացվում է դիալիզի միջոցով)

Բերանային ընդունման համար նախատեսված պարկուճները կամ հաբերը ընդունվում են անկախ սննդից՝ ջրով։ Մեծահասակների մոտ սեռական օրգանների կանդիդոզի դեպքում սովորաբար նշանակվում է 150 մգ մեկ անգամ։ Բերանի խոռոչի կանդիդոզի դեպքում՝ 50 մգ օրական մեկ անգամ 7-14 օր։ Կրիպտոկոկային մենինգիտի դեպքում սկզբնական դեղաչափը 400 մգ է առաջին օրը, այնուհետև 200-400 մգ օրական։ Երեխաների մոտ դեղաչափը հաշվարկվում է կիլոգրամի վրա՝ սովորաբար 3-12 մգ/կգ/օր։ Տևողությունը կախված է կլինիկական պատասխանից և վարակի տեսակից։ Օշարակը և ներարկման լուծույթը օգտագործվում են համապատասխան հրահանգների համաձայն։

պահել 15-25°C ջերմաստիճանում, պաշտպանված լույսից և խոնավությունից, երեխաների համար անհասանելի վայրում, պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության ընթացքում ֆլյուկոնազոլը նշանակվում է միայն այն դեպքում, երբ հնարավոր օգուտը գերազանցում է պտղի համար ռիսկը, հատկապես առաջին եռամսյակում։ Կրծքով կերակրման ժամանակ դեղը ներթափանցում է կաթի մեջ, ուստի խորհուրդ է տրվում դադարեցնել կերակրումը։ Երեխաների մոտ օգտագործվում է խիստ հսկողությամբ և համապատասխան դեղաչափով։ Տարեցների մոտ անհրաժեշտ է երիկամային ֆունկցիայի գնահատում և հնարավոր դեղաչափի կորեկցիա։ Երիկամների և լյարդի անբավարարության դեպքում պահանջվում է դեղաչափի ճշգրտում։ Դեղը չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա, սակայն գլխապտույտի դեպքում պետք է զգուշություն ցուցաբերել։