Ցիտրամոն

Ցիտրամոն — №10-ը համակցված ցավազրկող, ջերմիջեցնող և հակաբորբոքային ազդեցությամբ դեղամիջոց է, որը պատկանում է ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերի (ՈՍՀԴ) խմբին։ Այն արտադրվում է դեղահաբերի ձևով, որոնք փաթեթավորված են 10 հատի տուփերում։ Հիմնական նշանակումն է թեթև և միջին ինտենսիվության գլխացավերի, միգրենի, ատամի ցավի, մկանային ցավերի, հոդերի ցավերի, դիսմենորեայի և տարբեր ծագման տենդային վիճակների ախտանիշային բուժումը։ Ապրանքը նախատեսված է մեծահասակների և 15 տարեկանից բարձր երեխաների համար։ Ցիտրամոնը առանձնանում է իր եռակողմանի կազմով՝ ասպիրին, պարացետամոլ և կոֆեին, որոնց համատեղ ազդեցությունը ուժեղացնում է ցավազրկող էֆեկտը և բարելավում է moոտային արյան հոսքը գլխուղեղում։ Դեղը լայնորեն օգտագործվում է տնային պայմաններում որպես արագ գործող և մատչելի միջոց։ Չնայած իր երկար տարիների պատմությանը, այն մնում է ամենահայտնի առանց դեղատոմսի դեղամիջոցներից մեկը Հայաստանում և ԱՊՀ երկրներում։

Ցիտրամոնի դեղաբանական ազդեցությունը պայմանավորված է իր երեք ակտիվ բաղադրիչների համատեղ գործողությամբ։ Ասպիրինը անդառնալիորեն արգելակում է ցիկլոօքսիգենազ ֆերմենտը, ինչի հետևանքով նվազում է պրոստագլանդինների սինթեզը, ինչը հանգեցնում է հակաբորբոքային, ջերմիջեցնող և ցավազրկող էֆեկտի։ Պարացետամոլը գործում է կենտրոնական նյարդային համակարգի մակարդակով՝ արգելակելով պրոստագլանդինների սինթեզը գլխուղեղում, ունենալով արտահայտված ջերմիջեցնող և ցավազրկող ազդեցություն։ Կոֆեինը որպես կենտրոնական նյարդային համակարգի խթանիչ ընդլայնում է ուղեղի անոթները, ուժեղացնում է այլ երկու բաղադրիչների ցավազրկող ազդեցությունը, նվազեցնում է հոգնածությունը և բարձրացնում է մտավոր և ֆիզիկական աշխատունակությունը։ Դեղը լավ է կլանվում ստամոքսաղիքային տրակտից, առավելագույն կոնցենտրացիան արյան պլազմայում հասնում է 30-60 րոպեում։ Ասպիրինը և պարացետամոլը մետաբոլիզացվում են լյարդում, դուրս են բերվում հիմնականում երիկամներով։ Ազդեցության սկիզբը նկատվում է ընդունումից 30-60 րոպե հետո և տևում է մոտ 4-6 ժամ։

Ակտիվ նյութեր (մեկ դեղահաբում).

• Ասպիրին (ացետիլսալիցիլաթթու) – 240 մգ
• Պարացետամոլ – 180 մգ
• Կոֆեին – 30 մգ

Օժանդակ նյութեր՝ կարտոֆիլի օսլա, կալցիումի ստեարատ, պովիդոն, կիտրոնաթթու, տալկ։

• Գլխացավ (այդ թվում միգրեն)
• Ատամի ցավ
• Մկանային և հոդային ցավեր
• Տենդային վիճակներ վարակային և բորբոքային հիվանդությունների ժամանակ
• Ցավեր դիսմենորեայի (ցավոտ դաշտանի) ժամանակ
• Նևրալգիա
• Արթրալգիա

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայնություն ացետիլսալիցիլաթթվի, պարացետամոլի, կոֆեինի կամ դեղի որևէ բաղադրիչի նկատմամբ
• Ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի պեպտիկ խոց
• Հեմոռագիկ դիաթեզ
• Բրոնխիալ ասթմա
• Վերին շնչուղիների քրոնիկական օբստրուկտիվ հիվանդություններ
• Գլյուկոզ-6-ֆոսֆատդեհիդրոգենազի դեֆիցիտ
• Ծանր երիկամային անբավարարություն
• Ծանր լյարդային անբավարարություն
• Հղիության I և III եռամսյակներ
• Կերակրման շրջան
• Տարիքը մինչև 15 տարեկան (Ռեյի սինդրոմի ռիսկի պատճառով)
• Արտահայտված հիպերտոնիա
• Գլաուկոմա
• Քնի խանգարումներ

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Ալերգիկ ռեակցիաներ՝ մաշկային ցան, քոր, անգիոֆեդեմա, անաֆիլակտիկ շոկ
• Մարսողական համակարգից՝ ստամոքսի ցավ, սրտխառնոց, փսխում, կերակրափողի այրոց, ստամոքսային արյունահոսություն
• Շնչառական համակարգից՝ բրոնխոսպազմ (հատկապես ասթմայով հիվանդների մոտ)
• Կենտրոնական նյարդային համակարգից՝ գլխապտույտ, գլխացավ, անհանգստություն, քնի խանգարումներ, ականջներում զնգոց
• Սրտանոթային համակարգից՝ տախիկարդիա, արյան ճնշման բարձրացում
• Արյունաստեղծ օրգաններից՝ թրոմբոցիտոպենիա, ագրանուլոցիտոզ, անեմիա (երկարատև օգտագործման դեպքում)
• Լյարդից և երիկամներից՝ ֆունկցիոնալ խանգարումներ (երկարատև օգտագործման դեպքում)

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն

• Այլ ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղեր և կորտիկոստերոիդներ՝ մեծացնում են ստամոքսային արյունահոսության ռիսկը
• Հակամակարդիչներ (վարֆարին, հեպարին)՝ ուժեղացնում են հակամակարդիչ ազդեցությունը և արյունահոսության վտանգը
• Մետոտրեքսատ՝ դանդաղեցնում է նրա վերացումը և մեծացնում է թունավորության ռիսկը
• Հակահիպերտոնիկ դեղեր (ԱՍԵՖ, բետա-բլոկատորներ)՝ նվազեցնում են նրանց հակահիպերտոնիկ ազդեցությունը
• Բարբիտուրատներ, հակաէպիլեպտիկ դեղեր՝ մեծացնում են պարացետամոլի հեպատոտոքսիկության վտանգը
• Ալկոհոլ՝ մեծացնում է լյարդի վնասման և ստամոքսային արյունահոսության ռիսկը
• Կոֆեին պարունակող այլ միջոցներ՝ ուժեղացնում են կենտրոնական նյարդային համակարգի գրգռումը
• Ծխախոտ՝ կարող է նվազեցնել դեղի ազդեցությունը

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել
Ակնհայտ գերդոզավորման դեպքում զարգանում են սրտխառնոց, փսխում, գլխապտույտ, ստամոքսի ցավ, տախիկարդիա, ականջներում զնգոց, քնկոտություն, գիտակցության խանգարում, գերբարձր դոզաների դեպքում՝ լյարդի սուր անբավարարություն, կոմա։ Պարացետամոլի գերդոզավորումը կարող է հանգեցնել ծանր հեպատոտոքսիկության։ Անհապաղ դադարեցնել դեղի ընդունումը, դիմել բժշկական օգնության։ Բուժումը ներառում է ակտիվացված ածխածնի ընդունում, սիմպտոմատիկ թերապիա, ծանր դեպքերում՝ ացետիլցիստեինի ներմուծում (պարացետամոլի գերդոզավորման դեպքում)։

Դեղը ընդունվում է բերանով՝ ջրով։ Մեծահասակների և 15 տարեկանից բարձր երեխաների համար սովորական դեղաչափը 1 դեղահաբ է 2-3 անգամ օրվա ընթացքում։ Առավելագույն օրական դոզան չպետք է գերազանցի 6 դեղահաբը։ Ընդունման միջև ընդմիջումը պետք է լինի առնվազն 4 ժամ։ Ցանկալի է ընդունել սնունդից հետո՝ ստամոքսի գրգռումը նվազեցնելու համար։ Անընդմեջ օգտագործման տևողությունը առանց բժշկի խորհրդատվության չպետք է գերազանցի 5 օրը որպես ցավազրկող և 3 օրը որպես ջերմիջեցնող միջոց։

պահել չոր, լույսից պաշտպանված տեղում, ջերմաստիճանը մինչև 25°C, երեխաների համար անհասանելի վայրում, պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության I և III եռամսյակներում և կրծքով կերակրման ժամանակ արգելվում է օգտագործել։ II եռամսյակում հնարավոր է միայն բժշկի խիստ ցուցմամբ։ Չի խորհուրդ տրվում 15 տարեկանից ցածր երեխաներին՝ Ռեյի սինդրոմի վտանգի պատճառով։ Տարեցների մոտ պետք է օգտագործել զգուշությամբ՝ ստամոքսաղիքային արյունահոսության ռիսկի պատճառով։ Երիկամների և լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում հակացուցված է։ Կարող է առաջացնել գլխապտույտ և նվազեցնել կոնցենտրացիայի ունակությունը, հետևաբար մեքենա վարելիս պետք է զգուշություն ցուցաբերել։