Զոլոֆտ

Զոլոֆտ — 50 մգ-ը (միջազգային անվանումը՝ Sertraline) հակադեպրեսանտ է, որը պատկանում է ընտրողական սերոտոնինի հետհամակցման ինհիբիտորների (SSRI) խմբին։ Այն թողարկվում է 50 մգ և 100 մգ դեղահատերի ձևով՝ թաղանթապատ, օգտագործվում է հոգեկան առողջության խանգարումների բուժման համար։ Հիմնական նշանակությունն է ուղղել դեպրեսիայի, տագնապային խանգարումների և օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարումների ախտանիշները։ Դեղը հատկապես արդյունավետ է համարվում մեծահասակների մոտ ծանր դեպրեսիվ խանգարման, սոցիալական ֆոբիայի, պոստտրավմատիկ սթրեսային խանգարման և պանիկային խանգարման դեպքում։ Առանձնանում է համեմատաբար լավ հանդուրժողականությամբ, ցածր հակախոլիներգիկ ազդեցությամբ և ավելի քիչ քաշի ավելացման ռիսկով՝ համեմատած որոշ այլ հակադեպրեսանտների հետ։ Զոլոֆտը չի առաջացնում սեդացիա և չունի կախվածություն առաջացնող հատկություն։ Դեղը նշանակվում է միայն բժշկի կողմից և պահանջում է երկարատև ընդունում՝ կայուն թերապևտիկ էֆեկտ ստանալու համար։

Սերտրալինը (Զոլոֆտ) ընտրողաբար արգելակում է սերոտոնինի հետհամակցումը նեյրոնների սինապտիկ ճեղքում՝ այդպիսով մեծացնելով սերոտոնինի կոնցենտրացիան և ուժեղացնելով նրա ազդեցությունը կենտրոնական նյարդային համակարգում։ Դեղը չունի էական ազդեցություն նորադրենալինի, դոպամինի և GABA-ի վրա։ Բանավոր ընդունումից հետո արագ և գրեթե ամբողջությամբ կլանվում է ստամոքսաղիքային տրակտից։ Առավելագույն կոնցենտրացիան արյան պլազմայում հասնում է 4,5–8,5 ժամում։ Սնունդը մի փոքր նվազեցնում է կլանման արագությունը, բայց չի ազդում կլանման ամբողջականության վրա։ Սերտրալինը լայնորեն բաշխվում է հյուսվածքներում, ունի բարձր կապակցում պլազմայի սպիտակուցների հետ (մոտ 98 %)։ Ակտիվացվում է լյարդում CYP3A4 և CYP2B6 ֆերմենտների միջոցով՝ առաջացնելով N-դեսմեթիլսերտրալին մետաբոլիտը, որը ունի թույլ ակտիվություն։ Կիսատրոհման ժամանակը կազմում է մոտ 26 ժամ, մետաբոլիտինը՝ 62–104 ժամ։ Դուրս է բերվում հիմնականում երիկամներով (մոտ 40–45 %) և աղիներով։ Կայուն թերապևտիկ էֆեկտը սովորաբար զարգանում է ընդունումից 2–4 շաբաթ հետո։

Ակտիվ նյութ՝ Sertraline hydrochloride 50 մգ (համարժեք 50 մգ սերտրալինի)։
Օժանդակ նյութեր՝ կալցիումի ֆոսֆատ, միկրոբյուրեղային ցելյուլոզա, հիդրօքսիպրոպիլցելյուլոզա, նատրիումի կրոսկարմելոզա, մագնեզիումի ստեարատ, հիդրօքսիպրոպիլմեթիլցելյուլոզա, պոլիէթիլեն գլիկոլ, տիտանի դիօքսիդ, պոլիսորբատ 80։

• Մեծ դեպրեսիվ խանգարում (մեծ դեպրեսիա)
• Օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարում
• Պանիկային խանգարում՝ առանց կամ ագորաֆոբիայով
• Պոստտրավմատիկ սթրեսային խանգարում
• Սոցիալական úնջջային ֆոբիա (սոցիալական անհանգստության խանգարում)
• Նախադաշտանային դիսֆորիկ խանգարում

Հակացուցումներ.

• Հիպերզգայունություն սերտրալինի կամ պատրաստման ցանկացած օժանդակ նյութի նկատմամբ
• Մոնոամինօքսիդազի (МАО) ինհիբիտորների հետ միաժամանակյա ընդունում կամ դրանց ընդունումից հետո 14 օրվա ընթացքում
• Պիմոզիդի հետ միաժամանակյա ընդունում
• Տարիքը մինչև 18 տարեկան (հոգեկան խանգարումների բուժման համար)
• Հղիություն
• Կրծքով կերակրում

Կողմնակի ազդեցություններ.
Նյարդային համակարգից

• Գլխացավ
• Քնի խանգարումներ (նիրհահանություն կամ քնկոտություն)
• Գլխապտույտ
• Տրեմոր
• Լարվածություն
• Գրգռվածություն
• Տրամադրության խանգարումներ
• Տեսողության խանգարումներ

Հոգեկան ոլորտից

• Անհանգստություն
• Դեպրեսիա
• Ագրեսիա
• Հալյուցինացիաներ
• Էյֆորիա
• Ապաթիա

Ստամոքսաղիքային համակարգից

• Անորեքսիա կամ ախորժակի բարձրացում
• Դիսպեպսիա
• Փորլուծություն
• Փորկապություն
• Փսխում
• Փքվածություն
• Փորլուծություն
• Շրջանառու համակարգից
• Սրտխփոց
• Վասոդիլատացիա
• Արտրիտ
• Արտրալգիա
• Մկանային ցավեր
• Մաշկից և ենթամաշկային հյուսվածքից
• Չափազանց մեծ քրտնարտադրություն
• Ռաշ
• Ալոպեկիա
• Անգիոօտեդեմա
• Տեսողության օրգաններից
• Տեսողության խանգարում
• Սեռական համակարգից
• Սեռական դիսֆունկցիա (էրեկտիլ դիսֆունկցիա, էյակուլյացիայի խանգարում, անօրգազմիա)
• Դիսմենորեա
• Վագինիզմ
• Պրիապիզմ

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն

• Մոնոամինօքսիդազի ինհիբիտորները (МАО)՝ ծանր ռեակցիաներ (սերոտոնինային սինդրոմ)։ Պետք է պահպանել առնվազն 14 օր ընդմիջում։
• Այլ սերոտոնիներգիկ դեղեր (տրիպտաններ, տրամադրության կայունացուցիչներ, տրամադրության այլ դեղեր, օպիոիդներ, հակամալարիա դեղեր)՝ սերոտոնինային սինդրոմի ռիսկի բարձրացում։
• Պիմոզիդ՝ QT ինտերվալի երկարացում և ծանր սրտային խանգարումներ։
• Ալկոհոլ՝ չի խորհուրդ տրվում համատեղ ընդունել, քանի որ ուժեղացնում է Զոլոֆտի կողմնակի ազդեցությունները։
• Վարֆարին և այլ հակամակարդիչներ՝ արյան մակարդման ցուցանիշների փոփոխություն։
• Լիթիում՝ սերոտոնինային սինդրոմի ռիսկ։
• Տրիպտոֆան, ֆենֆլուրամին՝ սերոտոնինի մակարդակի բարձրացում։
• Կարբամազեպին, ֆենիտոին՝ Զոլոֆտի կամ հակաէպիլեպսիկ դեղերի կոնցենտրացիայի փոփոխություն։
• Ցիմետիդին՝ սերտրալինի կոնցենտրացիայի բարձրացում։
• Դիգոքսին՝ դիգոքսինի մակարդակի բարձրացում։
• Սնունդ՝ սննդի հետ ընդունումը չի ազդում կլինիկական նշանակալիորեն, սակայն գրեյպֆրուտի հյութը կարող է փոփոխել մետաբոլիզմը։

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել
Գերդոզավորման դեպքում առավել հաճախ դիտվում են հետևյալ ախտանշանները՝ քնկոտություն, սրտխառնոց, փսխում, տախիկարդիա, ցնցումներ, գրգռվածություն, գլխապտույտ, անհանգստություն, միոկլոնուս։ Չափազանց մեծ դոզաների դեպքում կարող են զարգանալ կոմա, սրտի ռիթմի խանգարումներ և մահ։ Բուժումը սիմպտոմատիկ է և աջակցող։ Հատուկ հակաթույն չկա։ Անհրաժեշտ է անհապաղ դիմել բժշկական օգնության, ապահովել օդուղիների անցանելիությունը, մոնիտորինգ անցկացնել սրտի և շնչառության գործառույթների վրա։ Ակտիվացված ածխածնի ընդունումը կարող է օգտակար լինել։

Զոլոֆտը ընդունվում է բերանով, օրական մեկ անգամ՝ առավոտյան կամ երեկոյան, անկախ սնունդից։ Մեծահասակների համար սկզբնական դեղաչափը սովորաբար 50 մգ օրական է։ Անհրաժեշտության դեպքում դեղաչափը կարող է աստիճանաբար ավելացվել մինչև 200 մգ օրական։ Օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարման դեպքում երեխաներին և դեռահասներին (6–17 տարեկան) նշանակվում է 25 մգ օրական սկզբնական դեղաչափ, որը հետագայում կարող է բարձրացվել մինչև 50–200 մգ։ Բուժման տևողությունը որոշվում է բժշկի կողմից և սովորաբար կազմում է առնվազն 6 ամիս դեպրեսիայի դեպքում և ավելի երկար՝ քրոնիկ խանգարումների դեպքում։ Դեղաչափի փոփոխությունը պետք է կատարվի առնվազն 1 շաբաթ ընդմիջումով։

Պահել 15–30 °C ջերմաստիճանում, պաշտպանել լույսից և խոնավությունից, երեխաների համար անհասանելի վայրում: Պիտանելիության ժամկետը՝ 5 տարի

Հղիության ընթացքում Զոլոֆտը նշանակվում է միայն այն դեպքում, երբ մոր համար օգուտը գերազանցում է պտղի համար ռիսկը, հատկապես երրորդ եռամսյակում (հնարավոր է նորածնային ախտանիշների համախտանիշ)։ Կրծքով կերակրման ժամանակ խորհուրդ է տրվում դադարեցնել կերակրումը կամ դեղը։ 18 տարեկանից ցածր երեխաների մոտ օգտագործումը սահմանափակ է և պահանջում է խիստ վերահսկողություն՝ ինքնասպանության ռիսկի պատճառով։ Տարեց հիվանդների մոտ դեղաչափի ճշգրտում սովորաբար չի պահանջվում, սակայն պետք է զգուշություն ցուցաբերել։ Լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում դեղաչափը պետք է նվազեցնել։ Երիկամների անբավարարության դեպքում ճշգրտում չի պահանջվում։ Դեղը կարող է առաջացնել գլխապտույտ և քնկոտություն, հետևաբար մեքենա վարելիս և վտանգավոր մեխանիզմներով աշխատելիս պետք է զգուշություն ցուցաբերել։