Նաֆթիզին

Նաֆթիզինը (Naphthyzin) տեղային ազդեցության անզուգակցված ալֆա-ադրենոմիմետիկ դեղամիջոց է, որը պատկանում է քթի անոթասեղմիչ (դեկոնգեստանտ) խմբին։ Ապրանքը թողարկվում է 0.05% և 0.1% խտությամբ քթի կաթիլների ձևով՝ 5մլ և 10մլ ապակե կամ պլաստիկե տուփիկներում։ Հիմնական նշանակությունը քթի լորձաթաղանթի անոթների արագ և արտահայտված սեղմումն է, ինչը հանգեցնում է այտուցի և լորձի արտադրության նվազմանը։ Այն օգտագործվում է տարբեր ռինիտների, սինուսիտների և այլ վերին շնչուղիների բորբոքային հիվանդությունների դեպքում։ Առանձնանում է արագ ազդեցությամբ (սովորաբար 5-10 րոպեում) և համեմատաբար երկարատև ազդեցությամբ (մինչև 6-8 ժամ)։ Դեղը նախատեսված է հիմնականում մեծահասակների և 6 տարեկանից բարձր երեխաների համար։ Որպես սիմպտոմատիկ միջոց այն չի բուժում հիմնական հիվանդությունը, այլ միայն ժամանակավորապես թեթևացնում է քթի գերբնակվածությունը։ Չափից ավելի երկար օգտագործման դեպքում կարող է առաջացնել «ռիկոշետային» այտուց (մեդիկամենտոզ ռինիտ)։

Նաֆթիզինը ոչսելեկտիվ ալֆա-ադրենոմիմետիկ է, որն առաջացնում է ալֆա-ադրենոռեցեպտորների ակտիվացում քթի լորձաթաղանթի անոթների հարթ մկանային բջիջներում։ Այս ազդեցության հետևանքով տեղի է ունենում արագ և արտահայտված անոթասեղմում, նվազում է անոթային պատի թափանցելիությունը, ինչը հանգեցնում է լորձաթաղանթի այտուցի և հիպերեմիայի նվազմանը։ Տեղային կիրառման դեպքում համակարգային կլանումը նվազագույն է, սակայն երկարատև օգտագործման կամ մեծ դեղաչափերի դեպքում հնարավոր է համակարգային ազդեցություն։ Ազդեցության սկիզբը դրսևորվում է 5-10 րոպեում, առավելագույն ազդեցությունը՝ 15-20 րոպեում։ Մեկ անգամյա կիրառումից հետո ազդեցությունը տևում է 4-8 ժամ։ Դեղը գրեթե չի ներծծվում համակարգային շրջանառության մեջ, երբ օգտագործվում է առաջարկվող դեղաչափերով։ Օրգանիզմից հիմնականում դուրս է բերվում անփոփոխ վիճակում միզուղիներով։

Ակտիվ նյութ՝ նաֆազոլինի նիտրատ (Naphazolini nitras) 1մգ (0.1%) մեկ մլ-ում։
Օժանդակ նյութեր՝ ջրածնի բորաթթու, նատրիումի տետրաբորատ, պոլիսորբատ 80, մաքրված ջուր։

• Սուր ռինիտ (քթի լորձաթաղանթի սուր բորբոքում)
• Ալերգիկ ռինիտ
• Վազոմոտոր ռինիտ
• Սինուսիտ (որպես համալիր բուժման մաս)
• Օտիտի դեպքում եվստախյան խողովակի այտուցի նվազեցում
• Քթի արյունահոսության դադարեցում (որպես օժանդակ միջոց)
• Ռինոսկոպիայի նախապատրաստում

Հակացուցումներ.

• Հիպերսենսիտիվություն նաֆազոլինի կամ այլ բաղադրիչների նկատմամբ
• Փականկյուն գլաուկոմա
• Արտահայտված աթերոսկլերոզ
• Արտահայտված հիպերտոնիա
• Տախիկարդիա
• Շաքարային դիաբետ
• Հիպերթիրեոզ
• Քրոնիկ ռինիտ
• Մանկական տարիքը մինչև 6 տարի (0.1% լուծույթի համար)
• Հղիություն
• Կերակրման շրջան

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Տեղային ռեակցիաներ. այրոց, չորություն, քթի լորձաթաղանթի գրգռում, չոր ռինիտ, ռեակտիվ հիպերէմիա, այտուց, քթի խոռոչի լորձաթաղանթի ատրոֆիա (երկարատև օգտագործման դեպքում)
• Սրտանոթային համակարգ. տախիկարդիա, բարձր արյան ճնշում, գլխապտույտ
• Նյարդային համակարգ. գլխացավ, անհանգստություն, տրեմոր, քնի խանգարում
• Այլ. սրտխառնոց, ալերգիկ ռեակցիաներ

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն
Նաֆթիզինը ուժեղացնում է տեղային անզգայացնող միջոցների ազդեցությունը։ Միաժամանակյա օգտագործումը այլ տեղային vasoconstrictor դեղերի հետ մեծացնում է կողմնակի ազդեցությունների ռիսկը։ Չի խորհուրդ տրվում համատեղել մոնոամինօքսիդազի ինհիբիտորների (MAOI) հետ՝ հիպերտոնիկ կրիզի վտանգի պատճառով։ Ալկոհոլի հետ համատեղ օգտագործումը կարող է ուժեղացնել կենտրոնական նյարդային համակարգի ճնշումը և բարձրացնել արյան ճնշումը։ Սննդի հետ էական փոխազդեցություններ չեն նկարագրվում։

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել
Գերդոզավորման դեպքում հնարավոր են հետևյալ ախտանշանները՝ գլխապտույտ, գլխացավ, արյան ճնշման բարձրացում, տախիկարդիա, անհանգստություն, սրտխառնոց, երբեմն՝ բրադիկարդիա և հիպոթերմիա (հատկապես մանկահասակ երեխաների մոտ)։ Անհրաժեշտ է դադարեցնել դեղամիջոցի օգտագործումը և դիմել բժշկի։ Բուժումը սիմպտոմատիկ է։

Կիրառվում է տեղային՝ քթի մեջ կաթելու ձևով։ Մեծահասակների և 15 տարեկանից բարձր երեխաների համար 0.1% լուծույթը նշանակվում է 1-2 կաթիլ յուրաքանչյուր քթանցքում 2-4 անգամ օրվա ընթացքում։ Երեխաների համար (6-15 տարեկան) օգտագործվում է 0.05% լուծույթը՝ 1-2 կաթիլ յուրաքանչյուր քթանցքում 2-3 անգամ օրվա ընթացքում։ Բուժման տևողությունը չպետք է գերազանցի 5-7 օրը։ Կաթիլները պետք է ներմուծել գլուխը թեթևակի հետ թեքած դիրքում։ Կերակրման հետ կապը չունի։

պահել 15–25 °C ջերմաստիճանում, պաշտպանված լույսից և խոնավությունից, երեխաների համար անհասանելի վայրում, պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ օգտագործումը հնարավոր է միայն բժշկի խիստ ցուցմամբ և ռիսկ-օգուտ հարաբերակցության գնահատումից հետո։ Չի խորհուրդ տրվում 2 տարեկանից ցածր երեխաներին։ Տարեց անձանց մոտ պետք է օգտագործել զգուշությամբ՝ հնարավոր համակարգային ազդեցությունների պատճառով։ Երիկամների և լյարդի ծանր անբավարարության դեպքում զգուշությամբ։ Կարող է առաջացնել ռեակտիվ հիպերեմիա և մեդիկամենտոզ ռինիտ երկարատև օգտագործման դեպքում։ Չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա, սակայն երկարատև օգտագործումից հետո հնարավոր է ընդհանուր վիճակի վատթարացում։