Ալբենդազոլ

Ալբենդազոլը լայն սպեկտրի հակահելմինթային դեղամիջոց է, որը պատկանում է բենզիմիդազոլների խմբին։ Այն օգտագործվում է մարդու օրգանիզմում գոյություն ունեցող տարբեր տեսակի մակաբույծների, այդ թվում՝ կլոր որդերի, ժապավենավոր որդերի և այլ հելմինթների դեմ։ Թողարկվում է հիմնականում հաբերի ձևով։ Հիմնական նշանակությունն է խանգարել մակաբույծների գլյուկոզի կլանումը՝ հանգեցնելով նրանց էներգետիկ պաշարների սպառման և մահվան։ Այն հատկապես արդյունավետ է էխինոկոկոզի, նեյրոցիստիցերկոզի, ասկարիդոզի, էնտերոբիոզի, անկիլոստոմիդոզի և այլ հելմինթոզների բուժման համար։ Ալբենդազոլը համարվում է ընտրության դեղամիջոց շատ մակաբուծային վարակների դեպքում՝ շնորհիվ իր լայն սպեկտրի և համեմատաբար լավ հանդուրժողականության։ Այն օգտագործվում է ինչպես մեծահասակների, այնպես էլ երեխաների մոտ՝ համապատասխան դեղաչափով։

Դեղամիջոցը խանգարում է մակաբույծի բջջային միկրոտուբուլների ձևավորմանը՝ կանխելով վեզիկուլային տրանսպորտը և գլյուկոզի կլանումը։ Այս մեխանիզմը հանգեցնում է հելմինթների աստիճանական մահվան։ Ալբենդազոլը համարվում է արդյունավետ նաև որոշ տեսակի մանրէների և պրոտոզոաների դեմ։ Առկա դեղաչափեր՝ 400 մգ հաբեր, 200 մգ հաբեր, 100 մգ/5 մլ սուսպենզիա։

Ալբենդազոլը հակահելմինթային ազդեցություն է գործում՝ ընտրողաբար կապվելով մակաբույծի բետա-տուբուլինի հետ և խանգարելով միկրոտուբուլների ձևավորմանը։ Սա հանգեցնում է գլյուկոզի և այլ սննդանյութերի տեղափոխման խանգարմանը, ինչի հետևանքով մակաբույծները կորցնում են էներգիան և մահանում։ Դեղը լավ է կլանվում սննդի հետ միասին ընդունելիս, հատկապես ճարպային սնունդի հետ։ Ալբենդազոլը ենթարկվում է ինտենսիվ նյութափոխանակության լյարդում՝ առաջացնելով ակտիվ մետաբոլիտ՝ ալբենդազոլ սուլֆոքսիդը, որը հիմնականում պատասխանատու է դեղի թերապևտիկ ազդեցության համար։ Այս մետաբոլիտի կիսատրոհման ժամանակը կազմում է մոտ 8–12 ժամ։ Դուրս է բերվում հիմնականում լեղու և կղանքի միջոցով, փոքր չափով՝ մեզով։ Ազդեցության սկիզբը նկատվում է ընդունումից մի քանի ժամ անց, իսկ առավելագույն թերապևտիկ ազդեցությունը զարգանում է 2–5 օրվա ընթացքում։ Դեղը ունի համեմատաբար լայն բաշխում օրգանիզմում, ներթափանցում է արյուն-ուղեղային պատնեշը, ինչը կարևոր է նեյրոցիստիցերկոզի բուժման համար։

Ակտիվ նյութ՝ ալբենդազոլ (Albendazole)։

• 400 մգ հաբ՝ պարունակում է 400 մգ ալբենդազոլ
• 200 մգ հաբ՝ պարունակում է 200 մգ ալբենդազոլ
• 100 մգ/5 մլ սուսպենզիա՝ պարունակում է 100 մգ ալբենդազոլ 5 մլ-ում

Օժանդակ նյութեր՝ լակտոզա, միկրոբյուրեղային ցելյուլոզա, կորնստարչ, նատրիումի կրոսկարմելոզա, մագնիումի ստեարատ, սոդիումի լաուրիլսուլֆատ, պովիդոն և այլն։

• Նեյրոցիստիցերկոզ
• Էխինոկոկոզ (լյարդի, թոքերի)
• Ասկարիդոզ
• Էնտերոբիոզ ( Enterobius vermicularis)
• Անկիլոստոմիդոզ (Ancylostoma duodenale, Necator americanus)
• Տրիխինելոզ
• Ստրոնգիլոիդոզ
• Տրիխոցեֆալոզ
• Տոքսոկարոզ
• Կապլյարիոզ
• Գնատոստոմոզ
• Միկրոսպորիդիոզ (որպես օժանդակ միջոց)
• Կլոնորխոզ և օպիստորխոզ

Հակացուցումներ.

• Հայտնի գերզգայունություն ալբենդազոլի կամ բենզիմիդազոլների խմբի այլ դեղերի նկատմամբ
• Հղիություն (բոլոր եռամսյակներում)
• Կրծքով կերակրում
• Վերին ցանցաթաղանթի ցիստիկերկոզ (ցիստիցերկոզային աչքի léżionներ)
• Ուղեղի ցիստիցերկոզ երեխաների և դեռահասների մոտ առանց կորտիկոստերոիդների համակցման
• Ուղեղային ցիստիցերկոզի դեպքում, եթե հիվանդը ունի ուժեղ ցիստերի բորբոքային ռեակցիա
• Որոշակի լյարդային անբավարարություն ծանր աստիճանի
• Մինչև 2 տարեկան երեխաներ (համաձայն որոշ ցուցմունքների)

Կողմնակի ազդեցություններ.

• Մարսողական համակարգ՝ սրտխառնոց, փսխում, որովայնային ցավ, փորլուծություն, փորկապություն, փքվածություն, ախորժակի կորուստ
• Նյարդային համակարգ՝ գլխացավ, գլխապտույտ, նոպաներ (հատկապես ցիստիցերկոզի բուժման ժամանակ), ներգանգային ճնշման բարձրացում
• Արյունաստեղծ օրգաններ՝ լեյկոպենիա, պանցիտոպենիա, ագրանուլոցիտոզ, թրոմբոցիտոպենիա
• Լյարդ և լեղուղիներ՝ լյարդի ֆերմենտների ակտիվության բարձրացում, հեպատիտ, սուր լյարդային անբավարարություն (հազվադեպ)
• Ալերգիկ ռեակցիաներ՝ ցան, քոր, եղնջային ցան, անգիոիդեմա, անաֆիլակսիա
• Այլ՝ մազաթափություն, ջերմություն, հոգնածություն

Փոխազդեցություններ այլ դեղերի, սննդի և ալկոհոլի հետ՝ մանրամասն

• Դեքսամետազոնը, պրազիկվանտելը և ցիմետիդինը մեծացնում են ալբենդազոլի սուլֆօքսիդի (ակտիվ մետաբոլիտի) պլազմային կոնցենտրացիան և կարող են ուժեղացնել թե՛ թերապևտիկ, թե՛ կողմնակի ազդեցությունները։
• Ռիտոնավիրը, ֆենիտոինը, կարբամազեպինը և ֆենոբարբիտալը կարող են նվազեցնել ալբենդազոլի կենսամատչելիությունը։
• Ալբենդազոլը կարող է մեծացնել թեոֆիլինի կոնցենտրացիան պլազմայում։
• Ճարպային սնունդը էականորեն մեծացնում է ալբենդազոլի կլանումը և կենսամատչելիությունը (խորհուրդ է տրվում ընդունել ճաշի հետ)։
• Ալկոհոլի հետ համատեղ ընդունումը մեծացնում է լյարդի վնասման ռիսկը։

Գերդոզավորում. ախտանշանները և ինչ անել

• Ախտանշաններ՝ սրտխառնոց, փսխում, որովայնային ցավ, գլխապտույտ, գլխացավ, թափառող ցան, լյարդի ֆերմենտների բարձրացում, լեյկոպենիա, նոպաներ, կոմա (ծանր դեպքերում)։
• Բուժում՝ սիմպտոմատիկ և օժանդակ թերապիա։ Ակտիվացված ածխածնի ընդունումը կարող է օգտակար լինել առաջին ժամերի ընթացքում։ Հեմոդիալիզը և հեմոպերֆուզիան անարդյունավետ են։ Անհրաժեշտ է դիտարկել լյարդի ֆունկցիան և արյան բջջային կազմը։

Ալբենդազոլը ընդունվում է բերանային ճանապարհով՝ սննդի հետ, նախընտրելի է ճարպային սնունդի հետ՝ կլանումը բարձրացնելու համար։ Մեծահասակների և երեխաների (6 տարեկանից բարձր) համար սովորական դեղաչափը 400 մգ մեկ անգամ է (օրինակ՝ ասկարիդոզի, էնտերոբիոզի դեպքում)։ Որոշ վարակների դեպքում (էխինոկոկոզ, նեյրոցիստիցերկոզ) կիրառվում է 400 մգ օրական 2 անգամ 28 օր տևողությամբ՝ հնարավոր է կրկնել բուժման կուրսը։ Երեխաների համար (2–6 տարեկան) սովորաբար օգտագործվում է 200 մգ կամ 15 մգ/կգ դեղաչափով։ Սուսպենզիան օգտագործվում է փոքր երեխաների մոտ։ Բուժման տևողությունը կախված է ախտորոշումից և տատանվում է մեկ օրից մինչև մի քանի ամիս։ Որոշ դեպքերում պահանջվում է կրկնակի ընդունում 14–21 օր հետո։

Պահել 15–25 °C ջերմաստիճանում, պաշտպանված լույսից և խոնավությունից, երեխաների համար անհասանելի վայրում: Պիտանելիության ժամկետը՝ 3 տարի

Հղիության ընթացքում արգելված է օգտագործել (հատկապես առաջին եռամսյակում)՝ պտղի վրա հնարավոր բացասական ազդեցության պատճառով։ Կրծքով կերակրման ժամանակ խորհուրդ է տրվում դադարեցնել կերակրումը դեղորայքի ընդունման ընթացքում։ Երեխաների մոտ (մինչև 2 տարեկան) օգտագործվում է խիստ զգուշությամբ և միայն բժշկի նշանակմամբ։ Տարեցների մոտ դեղաչափի ճշգրտում սովորաբար չի պահանջվում, սակայն անհրաժեշտ է հետևել լյարդի և երիկամների ֆունկցիային։ Լյարդի և երիկամների ծանր անբավարարության դեպքում պահանջվում է զգուշություն և դեղաչափի հնարավոր ճշգրտում։ Դեղը չի ազդում մեքենա վարելու և մեխանիզմներով աշխատելու ունակության վրա, սակայն կողմնակի ազդեցությունների (գլխապտույտ, քնկոտություն) դեպքում զգուշություն է պահանջվում։